| devami
KAHVALTI : 8. aydan itibaren çocuk yukaridaki besinlere alistiktan sonra baslanir. Hazirlanisi: Süt, peynir, pekmez, ekmek ile hazirlanir. Formül süt içinde geceden suya konularak tuzu çikarilmis peynir ve reçel ezilir ve karisima ekmek içi konulur. Önce bir iki tatli kasigi baslanir ve miktari giderek arttirilir. 1 yasindan önce allerji yapma özelligi nedeniyle bal verilmemelidir. Bir süre sonra peynir, reçel, yag ve ekmek sütten ayri olarak verilmelidir. Yumurta: Sertlesecek kadar haslanmis yumurta sarisi 8. ayda bir çay kasigi olarak kahvaltiya eklenir, yavas yavas miktari arttirilir. Bir haftanin sonunda tam bir yumurta sarisi verilebilir. Yumurta sarisi alistirma döneminde kati daha sonra kayisi kivaminda verilir. Yumurtayi çig veya çok pismis (yumurta sarisi üzerinde gri halka olusmasin) vermeyiniz. Beyazini 9. aydan sonra veriniz.
YOGURT : Genellikle ara ögünü olarak verilir. Hazirlanisi: Süt kaynatilir, elin dayanabilecegi sicakliga kadar sogutulur. 1 litre süt içine bir kasik yogurt , 1-2 kasik sütle karistirilarak eklenir ve yavasça karistirilir. Hareket ettirmeksizin sicakligini koruyabilecek sekilde 3-4 saat bekletilir.
TAHILLI ÇORBALAR : (Mercimek, yogurtlu yayla , acisiz tarhana çorbalari) çocuga degisik tadlari ögretmek açisindan verilebilir.
KÖFTE : Sebze çorbasi ile birlikte baharatsiz hazirlanmis köfte 6-7. ayda verilebilir.
TAVUK : 6. aydan itibaren verilebilir. Balik ve karaciger: 8. ayda ögle ögünlerinde püre seklinde köfte ile degistirerek 10-15 günde bir kez olmak üzere verilebilir. Özellikle karaciger verilmesi gerekmez. Hazirlanisi: Kuzu, koyun, dana cigeri kullanilir. Karaciger az tuzlu suda haslanir, zari çikarilir ve izgarada pisirilir. Rendelenir veya makineden geçirilir.
KURU BAKLAGILLER : Kuru fasulye, mercimek, nohut ezilmis olarak 9. aydan sonra verilebilir. Çorbalara eklenebilir.
ÇAY : Besleyici hiçbir degeri olmayan çayin çocuk beslenmesinde yeri yoktur.Aksine diger besinlerin besleyici degerlerini azaltarak çocugunuza zarar verebilir.
8 aylik bebekte günlük beslenme örnegi : Ögün (sabah) Kahvalti + anne sütü Ara ögün (kusluk) Meyva püresi(elma , seftali, muz)
Ögün (öglen) et + sebze mamasi + anne sütü (Et olarak 1 köfte veya tavuk ezmesi veya 5 tatli kasigi ciger ezmesi verilebilir.) Ara ögün (ikindi) yogurt + meyva püresi
Ögün (aksam) Formüla süt ile hazirlanmis muhallebi + anne sütü (Muhallebi yerine hazir unlu sütlü mamalarda verilebilir.) Gece anne sütü 1-2 kez verilebilir. Anne sütü verilemeyen durumlarda uygun hazirlanmis formula süt verilebilir. Sebze mamasi ve muhallebi ögünlerine önce az miktarda baslanir.Daha sonra bir kase (200-250 gram) olarak hazirlanir.
9-12 AY ARASI ÇOCUGUN BESLENMESI
Anne sütünün tamamlayicisi olan ek gidalarin, bu dönemde çocugunuz için asil besin özelligi tasidigini unutmayiniz. Çocugunuz için bu dönemde özel yiyecekler hazirlamaniza gerek yoktur. Yetiskinler için pisirilen tüm ev yemekleri (az yagli ve püreler halinde) bebege verilebilir.
ÖRNEK MENÜ:
Sabah : 1 bardak süt, 1 yumurta sarisi, 1 tatli kasigi reçel veya pekmez, 1 çay kasigi yag, 1 ince dilim ekmek veya 3-4 adet bisküvi.
Öglen : Meyva püresi, kiymali sebze püreleri, dolma içleri, sebzeli köfteler, kurubaklagil püreleri vs. Beraberinde 1 dilim ekmek içi yemek suyu ile birlikte.
Aksam : Muhallebi veya öglenin aynisi.
Çocugunuz bir yasina basinca aile sofrasina oturtunuz. Siz de destek olarak kendi yemesine izin veriniz. Bu yasta çocugunuzun günde bir bardak süt içmesine özen gösteriniz.
1-5 YAS ARASI ÇOCUGUN BESLENMESI
9. aydan sonra çocugun temel gidasi olmaktan çikan anne sütü 12-15 ay arasinda en geç 2 yasinda anne ve çocuk için uygun olan bir zamanda kesilmelidir. Çocuk 13-14 ayliktan itibaren kasik kullanmaya alistirilmalidir. Bir yasina dogru çocuk ailenin diger bireyleriyle sofraya oturtulmaya baslanabilir. Çocugun ayri bir tabagi olmali ve neyi ne kadar tüketecegine dikkat edilmelidir. En sik yapilan hatalardan biri, çocugu yemek suyu ile beslemektir. Hiç bir besleyici degeri olmayan bu beslenme biçimi uygulanmamalidir. Bu dönemde de çocuklar günde 4 ögün beslenmeli, temel besin gruplarindan (Süt ve sütlü gidalar; etler, yumurta, baklagiller, sebze ve meyvalar, unlu ve nisastali besinler) yeterli ve dengeli tüketilmelidir. Genellikle dengeli beslenme listesi su sekilde olmalidir:
Her gün yarim litre süt çocuklara verilmelidir.
Süt her sekilde verilebilir. Sütün içerdigi kalsiyum çocuklarin gelisimi için çok önemlidir. Peynir ve yogurtta kalsiyum kaynagidir.
Her gün et veya baklagillerden 1-2si listede olmalidir.
Her gün (düzenli et verilen çocuklarda gün asiri) bir yumurta verilmelidir.
Günde bir veya iki kez sebze verilmelidir.
Günde bir iki kez meyve yenmelidir. fazladan bir ögün meyve vermek sebzenin yerini tutabilir. Meyve sulari da meyve yerine geçebilir.
Günde 1-2 kez nisastali besinler ve üç dilim ekmek günlük beslenme listesinde bulunmalidir.
Çocuklara mümkün oldugu kadar erken dönemde kendi kendilerine çatal- kasik kullanarak yemek yemeleri ögretilmelidir. Her çesit sekerleme, pasta, kek, dondurma çocuklara sik verilmemesi gereken yiyeceklerdendir. Yemek aralarinda çocuga sekerleme vermek istahini kapatarak yetersiz beslenmesine yol açacagi gibi dis çürüklerine de sebep olur. Çocuklara çay, kahve verilmesi içerdikleri uyarici maddeler nedeniyle asiri sinirlilige neden olur. En iyi çözüm bu içecekleri çocuga tattirmamaktir. Bu dönemde çocuklar agiz ve dis sagligi konusunda egitilmelidirler. 1.5-2 yasindaki bir çocuk bir dis firçasina sahip olmalidir. Bu yasta henüz dis macununa gerek yoktur. Dis macunu kullanmaya 3 yasindan itibaren baslanmalidir.
Dr. Çigdem Arikan, Dr. Mustafa Bakir |