tarik167

Şeyh ne demektir? Şeyhi kim seçer, babadan oğula veya akrabaya mı geçer? Mürşidin görevlendirilmesinde ölçü nedir? Açıklar mısınız?


Cevap:
Şeyh lügatte sîmâsında yaşlılık alâmetleri beliren, saçı sakalı ağaran elli yaşları civarında kişi, başkan, kabile reisi gibi anlamlara gelir. Tasavvufta ise mürşid ile aynı mânâyadır. Bir tarikatta irşâda izinli tekke ve dergâhda terbiye ile meşgul olan kimselere denir. Şeyhler genellikle kendi müridleri arasından akrânına tefevvuk eden ve manevi gelişmeye yatkın kimselere, daha sağlıklarında icâzet vererek muhtelif yerlerde irşâd hizmetiyle görevlendirirler. Şeyhin hayatıyla bağlı bulunan bu irşâd görevi şeyhin vefatından sonra merkez tekke ve ser-halîfe tarafından yeniden gözden geçirilir, ya ibkâ edilir, ya da başka görevlerde istihdam edilir. Şeyh kendi sağlığında seyr u sülûkünü tamalattırıp irşadla görevlendirdikleri için tayinden önce istişâre ve daha çok istihâre ile karar verip görevlendirirdi. Kendisinden sanra yerine geçmesini istediği kimse için bazan yazılı bazan sözlü işârette bulunurdu. Şeyhin yerine irşad makamına geçmede iki yol izlenirdi. Bunlardan biri yoldan gelme, diğeri ise belden gelme usûlüydü. Yoldan gelme usûlüne göre şeyh, ihvânı arasında bu işe en liyâkatli gördüğü kimseye işârette bulunur, ihvan da o zata tereddüdsüz tabi olurdu. Belden gelme usulünde ise emanet şeyhin evlâdlarına intikal ederdi. Şeyh Efendi evlâdları arasından bazan birine işârette bulunur ve ona tabi olunurdu. Şeyhin açıkça işarette bulunduğu zaman şeyhlik makamına kimin geçeceğinde problem olmazdı. İşâretin açık olmadığı zamanlarda ya ihvan aralarından ensliyakatli gördükleri birine bey’at ederlerdi. Ya da degah şeyhlliği boşalır, o zaman meşihet makamı başka tarikatladrdan ehliyet ve içcâzetini ibraz edenlere bu tekkeyi tahsis ederdi. Şeyhin birden fazla halifesi olduğu ve kimin postnişin olacağı açıkça anlaşılamadığı zamanlarda halifelerden herbiri irşadlarını sürdürürdü.

o geliyor müjdeler olsun