|
Çocuğunuz yalan söylüyorsa!!!!!
Selamün Aleyküm Arkadaslar...
Okumadan gecemeyeceginiz bir yazi...
Insaallah bu sekilde cocuklardan hatta büyüklerde olabilir
Sorunlarimiz varsa Bir an önce giderme yoluna bakmaliyiz...
Zira Peygamber efendimizin Müslüman yalan söylemez sözünü
unutmamamiz gerekmektedir imanimiz icin dünya ve ahiretimiz icin...
Çocuğunuz yalan söylüyorsa!
Hatalı Kim?
Okul öncesi çağdaki çocuklar, onlar için o anda doğru olan şeyi söyleme, yapma ve aşırı dürüst olma konusunda ün kazanmıştır. Halk arasında “haberi çocuktan al” sözü, onun gizli kapaklı konuşma bilmediğini gösterir.
Çocuk büyüdükçe ve sosyalleştikçe söyledikleri yalanlarda artma ve bilinçli hareket gözlenmektedir. Artık karşısındaki kişileri bilerek yanıltma yollarını öğrenip bunu rahatlıkla uygulama yoluna gidecektir. Onun için özlenen doğru bir toplum hayalimiz, çocuklarımıza doğruyu öğretmekle olacaktır.
Çocuklarımıza doğruyu öğretmek için ilk önce onları yalandan uzak tutmalıyız. İlk önce kötülüklerin yollarını kapatıp sonra doğruluğu vermemiz yerinde olacaktır.
Çocuk niçin yalan söyler?
1. Övünmek ve kendini üstün göstermek için. Çocuklar kendi aralarında birbirlerine övünmek, kendini ve ailesini üstün göstermek için yalan söyleyebilir.
2. İlgi çekmek için
3. Ceza ve dayak korkusundan
4. Büyükler yalan söylediği için
5. Utandığı, çekindiği veya alaydan korktuğu için
6. Menfaat elde etmek için
7. İntikam almak için
Çocuk sevmediği, hoşlanmadığı, kendi arzularını engelleyen yahut kıskandığı kişilere zarar vermek için, onları güç durumda bırakmak için yalan söyler, iftirada bulunabilir.
Çocukların yalan söylemeyi ve doğuracağı sonuçları nasıl algıladığı ahlâkî gelişmelerine bağlıdır. Sekiz yaşına kadar çocuklar için yalan, doğrunun dışındaki herşeydir ve söyleyenin niyeti ne olursa olsun “kötü” algılanır.
Daha büyük çocuklar ve yetişkinler, yalanı, olgusal doğruluğu kadar niyete göre de değerlendirir. Tüm yaşlarda (4 yaşından itibaren) bencil amaçlarla söylenen yalanlar en kötüsü olarak kabul edilir. 4 yaşından büyük çocuklar, doğru ile yalan arasındaki farkı ve yalan söylemenin yanlış olduğunu gayet iyi bilir.
Çocuklarda yalanı fark ettiğimiz zaman soğukkanlı kalıp yalanın türünü ve nedenlerini anlamaya çalışmalıyız. Söylenen yalan; “bir başkasını incitmemek, başkasına yardım etmek veya bir hikâyeyi süslendirmek için mi”, yoksa; “maksatlı mı, hatasından dolayı suçlanmayı önlemek için mi, suçu bir başkasına atmak için mi, zarar vermek için mi, hak etmediği ödülü almak için mi” söylenmiş onu bilmek gerekir. Çocuğun yalanı hangi gruba girdiğini bilmek bize yol gösterecektir.
Çocuk yalanı yetişkinlerden öğrendiğinden yanlış eğitimleri sonucunda kazandığından, düzeltilmesi de yetişkinlerin tutum ve davranışlarına bağlıdır.
Çocuğun yalanı nasıl önlenir?
1. Anne-baba veya yetişkinler—hiç olmazsa—çocuğun yanında kesinlikle yalan söylememeli, yalan söyleyerek kötü örnek olmamalıdır.
2. Çocuğa gereken ilgi ve sevgi gösterilmelidir.
3. Çocuktan gücünün üstünde işler ve başarılar beklenmemeli, buna
zorlanmamalıdır.
4. Çocuk başkalarıyla karşılaştırılmamalı, aleyhte kıyaslar yaparak kıskançlık duygusunun gelişmesine ve kendisiyle kıyaslanan çocuğa kin besleyerek gerek onun hakkında gerekse kendini üstün göstermek için yalan söylemesine neden olunmamalıdır.
5. Yalan söylediği için çocuk dövülmemeli, cezalandırılmamalıdır. Yalancılık çocuğu cezalandırılmakla önlenemez. Cezalandırma çocuğu ihtiyatlı olmaya ve yalanının yakalanmaması için daha dikkatli davranmaya götürür. Ayrıca çocukları mümkün olduğu kadar korkutmamalı, samimi olmalarına imkân verilmelidir.
6. Çocuk doğruyu söylemenin kendisi için güç olduğu bir durumda doğru konuşmuşsa mutlaka övülmeli ve ödüllendirilmelidir. Böylece memnuniyet duyacak ve doğru söyleme onda yer edecektir.
7. Niçin yanlış yapmış olduğunu açıklamalı ve çocuğu bilgilendirmeliyiz. Doğruyu bilen ve bundan korkmayan çocuk yalana meyletmez.
8. Yalan söylemesinin kısa ve uzun vadede doğuracağı sonuçlardan söz edilmesi, yalan ve doğruluk ile ilgili hikâyelerin anlatılması, yaşanmış örneklerin gösterilmesi faydalı olacaktır.
9. Çocuğun yalanı karşısında düş kırıklığınızı ve kızgınlığınızı gösterirseniz yalanın farkına varılmasına yardım edecektir.
10. Yalanı alışkanlık haline getirmiş olan çocuklara metotlu bir tedavi gerekeceğinden, bir psikologa başvurarak yardım istenmelidir.
Çocuğun durumuna, yalan söylediği şartlara ve ortama göre yalanı önlemeye ilişkin yapılacak çalışmaları, kişi yalanın çeşidine ve maksadına göre belirleyebilir.
Yalan ile doğrunun arasında uçurumun olduğu bir dönemden, yalan ile doğrunun ayırt edilemediği bir döneme erişmemizin altında yatan gerçeklerden biri de, çocuklarımızı iyi yetiştirememekten kaynaklanmaktadır.
Uçurumun olduğu dönemde yaşayanların birinci derecede muhatapları ve öncelikleri ile bu dönemde yaşayanları muhatapları ve öncelikleri arasındaki farkları bilmek hatamızın kaynağını da bize gösterecektir.
Bizim yalan ile doğrunun arasını açmamız ve uçurumu oluşturmaya çalışmamız için çocuklarımıza karşı rolümüzü iyi oynamamız gerekir.
Selam ve Saygilarimla...
|