| DOĞU TÜRKİSTAN DA DİNİ BASKILAR_2
1999 yılından buyana Doğu Türkistan'da dini baskılar "Kültür Devrimin"den sonraki en vahim noktaya ulaştı. Doğu Türkistan'da cereyan etmekte olan toplu tutuklama, toplu idam ve işkence dini sahada daha da vahimdir. Şuan Doğu Türkistan'da inançsızlaştırma siyaseti bütün hızıyla devam etmekte. Çin Ana Yasasının 36 Maddesinde "Çin Halk Cumhuriyeti vatandaşları inanç özgürlüğüne sahiptir" diye belirtmiş olmasına rağmen, Çin Komünist partisi çeşitli genelgeleri çıkarıp bütün gücüyle Uygur Türklerini dinsizleştirme politikasını uygulamakta. Bin yıldan fazla süredir Müslüman olan Uygur Türklerini dinsiz ve dindar diye ikiye ayırmak suretiyle dindar insanlara baskıyı daha da arttırmakta. Çin hükûmeti anayasasında dini inançların serbest olduğunu belirtse bile, uygulamada dini faaliyetleri yasa dışı faaliyet ola-rak algılamaktadır. Dini faaliyetleri "devletin güvenliğini tehdit edici unsur" olarak görmekte.
Özellikle Temmuz 1998'da Çin’in devlet başkanı Jiang Zemin Doğu Türkistan'a geldiğinde Uygurların dini faaliyetlerinin yasaklanması konusunda talimat verdikten sonra (Ekte sunulmuştur), Doğu Türkistan'daki dini baskı daha da artmıştır. Çin hükûmeti bütün Doğu Türkistan'daki camilere casuslar gönderip, normal dini vecibelerini yerine getirmek isteyen, hiçbir suçu olmayan Uygur Türklerini "yasa dışı dini faaliyette bulunmakla" suçlayarak tutuklamakta ve insanlık dışı muamelelere maruz kalmaktalar.
Yasalarda net bir şekilde dini özgürlük olduğu belirtilmiş olmasına rağmen, bugün Doğu Türkistan'da memurların ibadet etmesi yasaklanmıştır. Meselâ: Ürümçi Şehri Kablolu televizyon idaresi tarafından çıkarılan 25 nolu genelgenin 1. Maddesinde "işçi ve memurlar dini ibadet edemez, bunu ihlal edenler cezalandırılır" denmiştir. Bu genelgenin Çin Merkezi hükûmetin 7 nolu genelgesine istinaden çıkarıldığı açıklanmıştır.
Bugün bu tip genelgeler Doğu Türkistan'da sıkı bir şekilde uygulanmaktadır. Böylece Doğu Türkistanlıları dinsizleştirme-ye yönelik çalışma yürütülmektedir. Meselâ: Hoten gazetesinin 30 Ekim 1999 günkü sayısında yayımlanan bir haberinde, Çira nahiyesi Veterinerlik Hastanesinin veterineri Hürnisa Mettursun birkaç arkadaşıyla beraber namaz kıldığı için "yasa dışı dini faaliyette bulunma" suçundan işinden atıldığına yer vermiş ve cezalandırılmıştır .
Son 8 aydır Hoten vilayetinde namaz kıldığı için işinden ve okulundan atılan binlerce kişi vardır. Böylece Çin hükûmeti özellikle gençleri dini faaliyetlerden uzak tutmaya çalışılmakta. Yakından buyana Çin hükûmeti Doğu Türkistan'daki camileri çeşitli sebeplerle çakmakta ve devlet dairesi olarak kullanmaya başlamıştır. Çin hükûmeti 1997 yılından buyana sadece Hoten bölgesinde 1218 cami zorla kapatılmış, 939 cami yerle bir edilmiştir. Bunların dışında bölgede 118 dini okul devlet tarafından kapatılmıştır. Bu okulda eğitim görmekte olan 918 öğrenci ile 108 öğretmen ceza evine konulmuştur. 18 Eylül 1999'da Uygurların evindeki bütün dini kitaplar toplatılmıştır. Ayrıca bir hafta süre tanıyarak bu süre içersinde teslim etmeyenleri cezalandıracağını söylemiştir.
Doğu Türkistan Enformasyon Merkezinin edindiği haberine göre, geçen bir yıl içinde sadece İli'de faaliyet gösteren 510 camiden 148'i mecburi kapatılmıştır.
|