itimat

Muhtaç durumda olan birine kendini hayati bir tehlikeye atmaksızın ve karşılığında herhangi bir şey almaksızın kan vermekte bir mahzur yoktur. Bu meseleyi önce umumi, sonra da veren ve alan açısından ele alarak birkaç madde içinde cevaplamaya çalışalım:

1) Kan verme–alma meselesi, ne Efendimiz (sas) döneminde ne de fıkıh kitaplarının kaleme alındığı dönemlerde yoktu. Dolayısıyla kan, otopsi, organ nakli, organ bağışı vb. konular, sahalarının uzmanı kişilerden oluşan bir ilmi heyetin teşekkülünü beklemektedir. Onun için bu türlü meselelere cevap verebilecek bir heyetin, istilahı ifadesiyle “cumhur”un teşekkülü şarttır.

2) Kan, hükmen necistir, pistir. İçilmesi, ister ağız yoluyla olsun, ister enjekte yoluyla olsun başkası tarafından kullanılması satılması, alınıp satılmak suretiyle ticaretinin yapılması haramdır. İnsan mükerrem ve muhterem bir varlıktır. Onun kan başta olmak üzere bütün uzuvları ticarete konu olamaz; zira mal değildir. Şahıs hakiki manada onun sahibi, mâliki değildir.

3) İslam “zaruretler, mahzurlu şeyleri –ihtiyaç ölçüsünde– mubah kılar” hükmünü vermiştir. Buna göre bir insan ölüm kalım anında mahzurlu sayılan şeyleri ihtiyacı nispetinde kullanmak mecburiyetindedir. Aksi halde günahkâr olmuş olur. Mesela susuzluktan, hastalıktan ya da açlıktan dolayı yarım bardak içki veya kan içseniz ya da birazcık domuz eti yeseniz kurtulacaksınız; bu durumda haram olan bu şeyleri ihtiyaçlar ölçüsünde yeme ve içmekte bir mahzur yoktur. Hatta bundan öte yememe ve içmemekle insanın günaha gireceği hususunda fıkıh alimlerinin beyanları vardır.

Bu çerçevede kan alıp vermeye baktığımızda; hayatını devam ettirebilmek için kan almak zorunda olan birinin, kan almasında bir mahzur yoktur. Vermeye gelince, böyle muhtaç durumda olan birine kendini hayati bir tehlikeye atmaksızın ve karşılığında herhangi bir şey almaksızın kan vermekte de yine bir mahzur yoktur.

4) Günümüzde tıp ilminin ilerlemesi neticesi, gördüğümüz ve gazete sütunlarına, Tv ekranlarına kadar yansıyan kan yoluyla bulaşan hastalıkların olduğu herkesin bildiği gerçeklerden. Bu sebeple alınacak olan kanın mutlaka tahlilinin yapılması ve kanın temiz olması durumunda hastaya enjekte edilmesi şarttır.

__________________
GELDİĞİN ZAMAN BOŞLUK DOLDURAN DEĞİL,
GİTTİĞİN ZAMAN YERİ DOLDURULAMAYAN OL