| 2004'E KADAR BÜYÜK ORTADOĞU KÜÇÜK MÜSLÜMANLAR İÇİN ATILAN ADIMLAR
Ocak 1995: 1985 yılında imzalanan serbest ticaret anlaşmasının devamı çerçevesinde, ABD ile İsrail arasındaki tüm ticari engeller kaldırıldı.
-
Aralık 2001: Ürdün, ABD ile serbest ticaret anlaşması imzaladı. Tüm gümrük duvarları, 2010 yılından evvel kaldırılmış olacak.
-
9 mayıs 2002: Başkan Bush, Kuzey Carolina Üniversitesinde yapmış olduğu bir konuşmada, “Orta Doğu ile bir ortaklık girişimi başlatmak niyetinde olduğunu” belirtti (Middle East Partnership Initiative – MEPI. Proje taslağında belirtilenler arasında şunlar yer alıyordu: 10 yıllık bir süre içerisinde Orta Doğu ile ABD arasında bir serbest ticaret bölgesi oluşturmak, adli reformlara yardımcı olacak bir forum kurmak, şirketlere daha özgür bir ortam yaratmak, edebiyat ve çevirileri desteklemek, vs... Büyük Orta Doğu projesinin çekirdeği aslında bu konuşmadan kaynaklanacaktı: Müslümanlar, demokratik olmayan ve az gelişmiş ülkelerde yaşıyorlar. Batı’nın yaşam standardını bir nevi kıskanmalarının sonucu olarak, terorizm gelişiyor. Sorunlarını çözemedikleri takdirde, onlara yardımcı olunmalı, sorunlar onlar için çözülmelidir...
-
10 temmuz 2002: Richard Perle’in başkanlığındaki ABD Savunma Politikası Danışma Konseyi, Suud ailesinin iktidarına artık son verilmesini savunan uzun bir raporu dinledi.
-
12 Aralık 2002: Bu programın uygulanmasından, ABD dış işleri müşteşarı Richard Armitage ve Orta Doğu bürosu müdürü Elizabeth Cheney sorumlu kılındı. Orta Doğu ile Ortaklık Girişimi, 15/17 eylül 2003 tarihlerinde Manama’da adlî bir forum düzenledi, arkasından Detroit kentinde Arap Ekonomik Forumunu misafir etti (28/30 eylül 2003), Beyrut’ta ise 9-10 ekim 2003 tarihlerinde “Arap dünyasında yeni bir mali yapıya doğru” konulu bir sempozyum topladı.
-
26 şubat 2003: American Enterprise Institute önünde konuşan George Bush, başlamak üzere olan Irak savaşına değinerek şunları söyledi: “Özgürlüğüne kavuşan bir Irak, özgürlüğün tüm bu bölgeyi nasıl değiştirebileceğini milyonlarca insana umut ve terakki getirerek gösterecektir. ... Irak’ta kurulacak olan yeni bir rejim, bölgedeki başka uluslar için, özgürlüğün etkileyici ve muhteşem bir örneğini oluşturacaktır..”
-
6 kasım 2003: Demokrasi Ulusal Vakfı (NED) önünde konuşan başkan Bush, girişimin çerçevesini genişleterek, Orta Doğu’yu değiştirmeyi amaçlayan genel bir demokratik müdahele planından söz etti.
-
20 ocak 2004 tarihinde verdiği önemli bir demeçte konuya değinen George Bush, şöyle dedi:
“Orta Doğu zulüm, umutsuzluk ve öfkeyle çalkalanmaya devam ettiği sürece, Amerika’nın ve dostlarımızın güvenliğini tehdit eden insanlar ve hareketler üretmeye devam edecektir. Birleşik Devletler, bu nedenle, büyük orta doğuda bir özgürlük stratejisi izleyeceklerdir...”
Projenin artık adı değişmiş, Büyük Orta Doğu Girişimi haline gelmişti (Greater Middle East Initiative – GMEI.
-
Haziran ayında Sea Island’da düzenlenecek olan G8 toplantısına bu konuda sunulacak olan, “G8 ve Büyük Orta Doğu arasında Ortaklık” adlı bir belge, Londra’da arapça yayınlanan Al Hayat adlı gazete tarafından 13 şubat 2004 tarihinde yayınlandı. ABD, eski sovyet blokuna demokrasinin girmesini sağlamış olan,Helsinki sürecine benzer bir süreç başlatmayı arzuluyordu. Oysa, amerikan planında bölgesel güvenlik sorunlarına değinilmiyor, Filistin ve Irak konuları deşilmiyordu.
-
2 mart 2004: ABD, Fas ile serbest ticaret anlaşması imzaladı.
-
4/5 mart 2004: Ürdün kralı Abdallah ve Mısır başkanı Mübarek ile ABD’nin Büyük Orta Doğu Girişimini görüşen fransız cumhurbaşkanı Jacques Chirac, “Orta Doğu’nun modernleştirilmesine ilişkin her girişimin, söz konusu halkların onayıyla yapılması gerektiğini” açıkladı.
-
28/29 haziran 2004: ABD, İstanbul’daki NATO zirvesinde, Büyük Orta Doğu projesinin güvenlik kanadını sundu. |