İhsan: İslam dininin üçüncü mertebesi ihsandır. İhsan, Allah'ı görüyormuşçasına O'na ibadet etmektir. Biz her ne kadar Allah'ı göremesek bile O, bizi görür.(İhsanın delili ise: )
Allah (c.c) şöyle buyuruyor:"
Doğrusu Allah, muttakiler ve muhsinlerle beraberdir." (Nahl: 16/128) Allah (c.c) şöyle buyuruyor:"
(Ey Muhammed!) senin kalkıp namaz kılanlar arasında bulunduğunu gören, güçlü ve merhametli olan Allah'a güven.Doğrusu o işitir ve bilir." (Şuara: 26/217-220)" (Ey Muhammedi) ne iş yaparsan yap ve ona dair Kur'an'dan ne okursan oku; ey insanlar ne yaparsanız yaptıklarınıza daldığınız anda, mutlaka biz sizi görürüz. Yerde ve gökte hiçbir zerre Rabbinden gizli değildir. Bundan daha küçüğü ve daha büyüğü şüphesiz apaçık bir kitaptadır." (Yunus: 10/61)
(Bu konuya Peygamber efendimizin sünnetinden delil ise meşhur Cibril hadisidir.)Ömer bin Hattab meşhur hadisinde şöyle rivayet eder: "Rasulullah'ın yanında otururken, bembeyaz elbiseli, simsiyah saçlı, üzerinde yolculuk alametleri olmayan, içimizden kimsenin tanımadığı bir adam çıkageldi. Rasulullah'ın yanına oturup dizlerini onun dizine yaklaştırdı. Avuçlarını onun bacaklarına koyduktan sonra şöyle dedi:"Ey Muhammed, İslam nedir?"
Rasulullah:"
Allah'tan başka ibadete layık ilah olmadığına, Mu-hammed'in O'nun elçisi olduğuna şahitlik etmen, namaz kılman, zekat vermen, Ramazanda oruç tutman, gücün yeterse hacca gitmendir" buyurdu.
Adam:"Doğru söyledin" dedi. Biz O'na şaştık. Hem soruyor, hem doğruluyordu. Adam:"İman nedir?" dedi.
Rasulullah
:"Allah'a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine, ahiret gününe, kaderin, hayır ve şerrin Allah'tan olduğuna iman etmektir." dedi. Adam:"İhsan nedir?" diye sordu.
Rasulullah
:"Allah'ı görüyormuş gibi O'na ibadet etmendir. Sen O'nu görmesen de, O seni görür." Adam:"Kıyametin vakti ne zaman?" diye sordu.
Rasulullah:"
Sorulan bu konuda sorandan daha bilgili değildir." dedi. Adam:"Kıyametin alametleri nelerdir" diye sordu.
Rasulullah
:"Kadının hanımefendisini doğurması (yani annesine hizmetçi muamelesi yapan çocukların bulunması), yalınayak çıplak çobanların binaları yükseltmesidir" buyurdu.
Ömer (ra) diyor ki: "Adam gitti. Bir müddet sonra Rasulullah dedi ki
:"Ey Ömer! Soranın kim olduğunu biliyor musunuz?" Biz:"Allah ve Rasulu daha iyi bilir" dedik. Rasulullah
:"Bu Cibrildir. Size dininizi öğretmek için geldi" dedi.(Buhari- Müslim)