Mescidlere Girme Adabı!
Mescid: Lügavî manada, secde edilecek yer manasına gelen ism-i âlettir. Çoğulu (cemi), Mesacid gelir.
Mescidlerin büyüğüne „Cami“ denir. Cami, ism-i faildir, toplayıcı demektir. Çoğulu ise, Cevamidir, camiler.
İstilahî manası: Mescid, İslam mâbedlerine (ibadet evlerine) verilen bir isimdir.
Mescidler, Rabb’imize ibadet için yapılan yerlerdir. Bundan dolayı her mescidin büyük bir şeref ve fazileti vardır. Bu şerefi göstermek için her mescide Allah’ın evi manasına gelen Beytullah denir. Onun için mescidlere hürmet edilir. Mescidlerde hiç kimse dilediği gibi hareket edemez. Bir mescid kıyamete kadar mesciddir. Mescidlere, hele saygısızlıkta bulunmak, taşkınlık etmek, yüce Allahı’n hakkına saldırmaktır. Bunun mesuliyeti de çok büyüktür.
Bakınız Rabb’imiz bize ne buyuruyor: „Her mescide gidişinizde temiz ve güzel elbiselerinizi giyininiz!” (Araf, 31)
Her müslüman ibadet yerleri olan mâbedlere yani mescidlere, hali durumuna göre en güzel ve en temiz elbiselerini giyerek gitmelidir. Güzel güzel kokular sürünmeli, cemaatı tiksindirici hallerden, durumlardan uzak durmalıdır. Bilhassa, Cuma günleri varsa cumalıklarını, bayram günlerinde bayramlıklarını giyip, Allah’ın huzurunda divan durmalı!
Bunun yanında da, cemaata eziyet vermemek için, soğan ve sarmısak yiyen kimselerin mümkün olduğu kadar cemaat arasına girmeleri pek uygun değildir. Bununla ilgili Peygam-berimiz’in hadis’i de mâlumdur.
Mescidlerin en faziletlisi Mekke’de bulunan Mescid-i Haram (Kâbe) ile çevresindeki sahasıdır. Medine’deki Mescid-i Nebevi’dir. Üçüncüsü ise, Kudüs’te bulunan Mescid-i Aksa, yani Beytül-Makdis’dir. Sonra da yine Medine-i Münevvere’de bulunan Kûba mescididir. Sonra da en eski mescidler, daha sonra da en büyük olan mescidler gelir.
Mescidlerin sade bir halde bulunması daha iyidir. Mescidlerin haddinden fazla süslenmesi pek uygun değildir. Namaz kılanların dikkatini çekeceğinden ve kalplerinin huzurunu bozacağından iyi görülmemiştir.
Mescidlere abdestli olarak girilir. Bir mescide girerken evvela sağ ayağı ile girmeli, girerken de, „Allahümmeftah aleyna ebvabe rahmetike!“ yani „Ya Rabb’i! Üzerimize rahmetinin kapılarını aç!“ demelidir.
Çıkarken önce sol ayağı ile çıkmalı. Çıkarken de, „Allahümmeft ahaleyna ebvabe fadlike!“ „Ya Rabbi! Üzerimize lütuf ve kereminin kapılarını aç!’ diye dua etmelidir.
Mescidlere öyle gelişi güzel bir takım davranış ve hareketlerle girilmesi doğru değildir. Kollar sivalı bir şekilde, çeket ve palto omuzlara atılmış bir şekilde içeri girmek uygun olmaz.
Bir mazeret ve zaruret olmadıkça, mescidlerde dizleri dikmek veya ayakları uzatmak sureti ile rastgele oturulması caiz görülmemiştir.
Mescidlerde serili sergi ve halıların üzerine kirli ve ıslak ayaklarla basılamaz. Hele ayakkabı ile de asla girilemez. Zaten müslüman bir kimsenin böyle yapması bile düşünülemez. Bırakın müslüman olanları, gayr-i müslimler, yani müslüman olmayanlar bile bu hareketi yapmazlar, yapmamalıdırlar. Çünkü onların da kendilerine has bir takım mâbedleri vardır, herhalde o şuur içindedirler.
Zaten medeni insandan da ancak böyle beklenir: Mâbedlere saygı ve hürmet gösterirler!
Bu da müslümanlara düşmektedir: Kendilerine, bilhassa camileri ziyaret etme günü olma hasebiyle, camilerin kapılarını gayr-i müslimlere de açıp, onlara güzel güzel, tatlı dille, kavl-i leyyinle anlatmak ve bilgilendirmektir, diyalogları genişletmek, kafalarındaki istifhamları gidermek ve önyargıları da ortadan kaldırmaktır.
Atalar ne güzel söylemiş: Kişi bilmediğinin düşmanıdır!”
Mescidlerde yüksek sesle bağırarak konuşmak hoş görülmez. Ancak, cemaata kürsüde konuşan vaaz, mimberde hitab eden hatip ve ders veren müderrisin biraz yüksek sesle seslenmeleri caiz görülmüştür.
Kur’an okuyanların ve zikir yapanların, namaz kılanların namazlarını karıştırmamak şartıyla seslerini de biraz yükseltmeleri caizdir.
Mescidlerde gürültü yapmamak, ma-la-yani sözlerden uzak kalmak, gereksiz yere dünya işleriyle meşgul olmamak gerekir.
Daima hikmetli ve güzel sözlerle sohbet etmek, zikir-tefekkür, şükür ve dualar yapmak, Kur’an okumak bunun yanında da ilme çalışmak, ders okumak, yazı yazmak. Mescidlerin içini, duvarlarını süslemekten ziyade, kafaları ilimle, gönülleri zikirle nakşedip süslemek lazımdır.
Onu bunu çekiştirip, dedikodu, gıybet asla yapılmamalı. Bunlar ne yapar bilir misiniz? Yapılan tüm amellerimizi siler, süpürür götürür; Sevabı gider, biz de hava alırız!
Peygamberimiz’in şu sözüne kulak verelim: „Ateşin odunu yakıp tüketmesi gibi, mescidde konuşulan sözler de, yapılan amelleri yer bitirir, tüketir!”
Müslüman olan bizler, mescidlere girip-çıkma, oralarda oturup-kalkma edeplerine gereği gibi riayet etmeliyiz.
Daha fazla bilgilenmek için, fıkıh ve ilmihal kitaplarına müracaat edilir.
Bütün bunlar, mübarek olan mâbedlere ait İslam’ın edeplerindendir. Bunların tersini yapmak ise, İslam adabına aykırı olur!
Mescidleri inşa etme, onarma, yardımda bulunmak gibi hareketler de, güzel addedilmiş ve Kur’an-ı Kerim’de övgülerle dolu medihler mevcuttur. Bir çok ayet-i kerime ve sahih olan hadis-i şerif’ler vardır.
Bunlar birer sadaka-i cariye olarak kabul edilmektedir. Kişinin öldükten sonra da amel defterleri kapanmaz. Onlara daima sevaplar yazılır.
Müslüman yine öteden beri, ölmeden önce, mallarını-mülklerini yaptırmış oldukları mescidleri, mektepleri, medreseleri, çeşme, yol, kö
prü ve hanları da vakıf olarak bağışlar, bu ise sadaka-i cariye kabilindendir.
Biz müslümanlara, günümüze kadar gelen ve vakıf edilmiş mâbedleri cemaatla doldurup, onları güzel kullanmak, ihtiyaçlarını gidermektir. Nasıl kendi oturduğumuz evimizin kirasını ödeyip, elektrik, su gibi masraflarını karşılıyorsak, en azından bir o kadar da Allah’ın evi mesabesinde bulunan mâbedlerimizin ihtiyaçlarını da karşılamamız lazım ve seve seve, gönüllü olarak yardımlarımızı yapmalıyız.
Yani müslümanın evinden sonra, ikinci masrafı da camilere yapılan masraflar olmalıdır ki, mescidler yaşansın. Bizden sonra gelen nesillerimiz de ibadetlerini yerine getirsinler ve bizlere dua etsinler, bizim bizden öncekilere dua ettiğimiz gibi.
Bir de Peygamberimiz’in buyurduğu gibi: „Yeryüzü bana namazgâh, toprağı da temizleyici olarak kılındı!“
Bu sadece Peygamberimiz’e ve ümmetine mahsus kılınmıştır. Yani müslüman için temiz olan yeryüzünün her köşesi birer namazgâhtır, ibadetgâhtır!
„Mescidler şüphesiz Allah’ındır! O halde
Allah ile beraber kimseye yalvarmayın (ve kulluk etmeyin)!” (Cin, 18)
Müfessirlerin beyanına göre ayetteki mescidler kelimesi:
1- Namaz kılmak için bina edilmiş yerler;
2- Namaz ve ibadet yalnız camilere ve belli yerlere hasredilmiş olmadığından, bütün yeryüzü;
3- Bütün mescidlerin kıblesi olduğundan Mescid- Haram;
4- Secdeye temas eden uzuvlar.
Bir de mescidler yalnız Allah’a mahsustur. Ne demek? İbadet de sırf
Allah rızası için, ihlaslı bir şekilde katıksız olarak Allaha yapılmak demektir, Ona katiyyen hiç bir şeyi şirk ve ortak koşmamak demektir!
Müslümanlar ihtar edilerek, hıristiyanların kiliselerine ve yahudilerin havralarına girdikleri zaman yaptıkları gibi Allah’a eş tutmayın! Onların büyüklerinin helal dediklerini helal, haram dediklerini de haram olarak kabul etmeyin! Eğer kabul edilirse bu da,
Allah ile birlikte onlara ibadet etmek demektir!
Müslümanların yapacağı tüm amelleri yalnız ve yalnız Allah’a aid olacaktır!
- Camilere çocukları da küçük yaşta alıştırıp, o manevî havayı kendilerine taddırmak lazımdır!
- Camiler aynı zamanda, sosyal hizmet yeri olmalıdır!
- Camiler aynı zamanda, eğitim ve öğretim yeridir!
- Camiler aynı zamanda, kültür ve dayanışma yeridir!
- Camiler aynı zamanda, müslümanları bir araya toplayıp, birbirleriyle dertleşme yeridir!
- Camiler aynı zamanda, birbirlerinin hal-hatırını sorup, yardımlaşma yeridir!
- Camiler aynı zamanda, bir araya gelip tanışma ve kaynaşma yeridir!
06.10.2003, 15:26
Benzer Konular 
