Soru : Zaman gazetesinde Sabri Yilmaz imzasiyla yazilan bir dizinin bazi kisimlarini isaretleyerek size gönderiyorum.Bunlari seriatle bagdastirmamiz mümkün müdür ? Mesela ;
1. Beyazid Bistami ,bir gün ayagini uzatarak oturmustu.Müritlerinden biri de musaade almadan öyle yapti ve bir daha ayagini dogrultamadi.
2.Ayagini uzatmis otururken birisi onun ayaginin üzerinden gecti,ayagindan bir hastalik cikti ve nesillerine dahi sirayet etti.
3.Evini ögrenen bu yabanci gitiginde ,onu , gözleri kan canagina dönmüs bir pir ile , yaninda huriler kadar güzel bir genc kiz, elinde de dolu bir kadeh var olarak buldu.Hayrette kalan yabanciya durumu izah etti.Küpteki sivinin sarap oldugunu ,ancak onu Cenabi Hakktan aldigi bir nurla ,bir bakista sarhosluk etme özelligini alarak ictiklerini ,kizin ise kendi kizi oldugunu vs söyledi.
Cevap :
1. Tasavvuf ricalini anlatan ilk kaynaklara baktigimizda , Bayezid el-Bistamiyi gönderdiginiz yazida verilenden daha degisik bir imaja görüyoruz.Ilk büyük sofilerden ,ehli hal ,kitabi ve sunneti ölcü aslan örnek bir zat....
Mesela ; Risale-i Kuseyri de hayatini anlatilirken sizin yazdiklarinizdan hic birine yer verilmiyor,hatta onun su sözü aktariliyor :
Kisinin ,havada ucacak kadar kerametlerle donatildigini görseniz dahi buna kanmayin.Siz onun Allahin (c.c) emirleri ve yasaklari karsisindaki tavrina ,hududu koruyup korumadigina ,seriati uygulayip uygulamadigina bakin Imam Kuseyri ,Risale-i Kuseyriyye 1/ 103
2. Islam`a has ,"
Isnat ilmi " diye bir ilim vardir.islam seriati adina deger verilip hesaba katilabilecek haberlerin,hangi güvenirlik düzeyinde ve hangi sartlarla bulunmasi ve zaptedilmis olmasi gerektigini inceler ki , cidden akillari hayrete düsürecek bir bir titizligin ürünü ve kisaca Islam´in bozulmadan surüp gitmesine murat eden Allah´in (c.c) ilham ettigi bir lutuftur.Bu acidan baktigimizda ,Bistami den kac yil ,belki kac yüzyil sonra ona isnat edilen sözlerle,onu lehte ya da aleyhte yargilamamizin hic bir anlami olmaz.O , yukariya aldigimiz sözleriyle ölcüyü kendisi vermistir.Ruhu $ad olsun.
3. Ic duyularini / letaifini gelistiren
Allah (c.c) dostlarinda hatta bazen siradan insanlarda bizim fizik dünyamizi asan bir takim algilama ve hissedislaerin olabilecegi bugun artik pozitif bilimler dahi kabul ediyorlar.
(...)
Bu seckin taifenin bizim hissedemedigmiz bir takim özellikler edinmis olmalari gayet normaldir.Ancak icine girdikleri ya da yükseldikleri bu manevi atmosfer tabakaisndaki hava boslukarinin etkisiyle ,bazi sarsintila gecirip, o halin verdigi sarhoslukla seriatin zahirine uymayan hatalar mirildandiklari da cokca görülmüstür.Ama bunlarin , Imam Rabbaninin ve Arabi icin dedigi gibi ,affolunacagi ümidi ´beslemis ,onlar bu yüzden defterden silinmemis fakat seriatin zahirine uymayan hic birsey baskalarina ölcü gösterilmemistir.
O haller onlarin kednilerini ilgilendirir.Mesela ; hallac, nasil oldugunu bilmedigimiz bir halde ,
Enel Hakk (Ben hakkim) demis ise , o
Allah katinda mazur görülebilir ama hangi halde olursa olsun,sirf Hallac söyledi diye bunu söyleyen insan bagislanmaz
.( Mawera`nin güzel yazisi var bu konuda )
Mesela ; evliyaullahtan olarak bilinen birisini dahi ,cezayi gerektirecek sartlarda $arap icmesi halinde ,Islam onu süzülen Islam fikhidir.Fikha sordugumuzda sarabin sirkelestirilerek icilmesinin caiz oldugunu söyler ama bakislardaki manevi nüfuzla sarhos ediciliginin alinip icilebilecegini kabul etmez.Gerci bu , Allah´in (c.c) lütfuyla mümkün olmayan bir sey degildir ama uygulanabilecek objektifligi yoktur.Bizler zahire göre hükmetmekle emrolunmusuzdur.
4. Böyle konularda ise yarayacak güzel bir ölcüyü Imam Birgivi`nin bir hatirasi olarak kaydedelim.Peygamberlerden baska hic kimse günahtan masum degildir.Masum imam akidesi bizde yoktur.Ama Allahin (c.c) keramet ehli veli kullari,bile bile haram islemez ve haramda israr etmezler .Kendilerini gizlemek icin haramla kamuflaj yapmazlar.mamafih bazi büyük büyük zatlarin,cahillerin onlari insanüstü görmeleri karisinda kendilerini basit göstermek icin bazi carelere basvuruklari vardir.Fakat bunlar aslinda mübah olan ,fakat halk arasinda kuuck düsürücü davranislar olmayi öteye gecmezler.Imam Birgivi buna kendi zamanindan bir örnek verir.Kendisini cok uzaklardan ziyarete gelen birisinin gözünde tehlikeli boyutlarda yüceltilen bir
Allah (c.c) dostunun,onun yaninda cabuk cabuk ve üzerine döke döke yemek yemesini anlatir.Bu haram degildir,ancak kucultucudur.Ayakta su icmeyi ,hatta mekruh olmakla beraber sol elle yemek yemeyi de buna misal gösterebiliriz.Böylece Birgivi,bilerek bir harami isleyenin keramet ehli mürsit olamayacagini anlatir.
Buna göre; hic bir veli,icki icerek,kadinla halvette bulunarak yada baska acik bir harami isleyerek kendisini gizledigini iddia edemez.Ederse de buna cahillerden baskasi inanmaz.BU ölcü ehli seriat icin cok i$e yarar,hatirda tutulmalidir.
(Kaynak: Prof.Dr. Faruk Beser
-Sorularla ve Cevaplarla
Günlük Hayatimiz )