Rahman Rahim Allahin adi ile...
Allaha hamd olsun.
Selam olsun onun secmis oldugu kullarina
Talak Hususunda Kadini Muhayyer Birakmak
Kuran-ı Kerimde: *Ey peygamber zevcelerine de ki; *- Eğer siz dünya hayatını ve onun zinet ve ihtişamını arzu ediyorsanız, gelin size boşanma bedellerini vereyim de, hepinizi güzellikle salıvereyim. Eğer Allahı ve ahiret yurdunu diliyorsanız, şüphe yok ki,
Allah içinizden güzel hareket edenler için büyük bir mükafat hazırlamıştır.*(1) hükmü beyan buyurulmuştur.
*Bu ayet-i kerime; Resul-i Ekrem (sav)in hanımlarını; boşanma veya aile hayatına devam hususunda muhayyer burakmıştır. Nitekim Hz. Aişe (r. anha) validemiz; *Resul-i Ekrem (sav) bizi muhayyer bıraktı da, biz Allahu Teala (cc) ve Resulünü tercih ettik!.. Bu muhayyerlik bizim aleyhimize bir hüküm meydana getirmedi*(2) buyurmuştur.
*Hanefi fukahası: *Talaka ehil olan koca, nikahlı hanımına: *Sen talak hususunda yetkilisin ve muhayyersin. İstersen kendini boşa* derse, o meclis devam ettiği müddetçe kadının boşama (talak) hakkı vardır. Bu husus Sahabe-i Kiramın icmaı ile sabittir. Meclis dağıldığı an, bu muhayyerlik ortadan kalkar*(3) hükmünde müttefiktir.
**Nikah akdi esnasında kadın erkeğe: *Bir talak hakkı elimde olmak üzere seninle evlendim* der, erkek de: *Bir talak hakkı elinde olmak üzere seni zevceliğe kabul ettim* cevabını verirse, bununla *Tevfiz* gerçekleşir!.. Bu tevfiz hakkı meclisle sınırlı değil, süreklidir!.. **Ancak evliliğin devamı sırasında; erkeğin kadını talak hususunda muhayyer bırakması, meclisle sınırlıdır.
***
*İslam dini; (istisnai haller hariç) boşamada erkeğin iradesinin esas olduğunu beyan etmiştir. Ancak, nikah akdinden sonra da erkek, karısına boşama yetkisi verebilir. Buna *Tevfiz-i Talak* denilmiştir. Bunun *Vekaletle* de herhangi bir ilişkisi yoktur. Çünkü vekil her an azledilebileceği halde; tevfiz hakkı tıpkı temlik gibidir. Mutlak olarak verildiği takdirde erkek için vazgeçme hakkı yoktur.(4) Her iki tarafda (Hem erkek, hem kadın) talak (boşanma) hususunda irade sahibi olur.
*Resul-i Ekrem (sav)in: *Talak erkeklerin, iddet beklemek ise kadınlarındır.*(5) buyurduğu bilinmektedir. *Tevfiz*; erkeğin kendi elindeki bir haktan (boşama hakkından) kadına temlikte bulunmasıdır. *Tevfiz* hakkı verildiği zaman; hem erkek, hem kadın talak hususunda yetkili olur. Aksi takdirde (istisnai durumlar hariç) boşama hakkı sadece ve sadece erkeğe aittir.(6) Yeryüzündeki hiçbir güç; erkekten, bu hakkı zorla alamaz.
Dip Notlar.
*****
Emanet ve Ehliyet Yusuf kerimoğlu.
(1) El Ahzab Suresi: 28-29.
(2) İbn-i Hümam-Fethul Kadir-Beyrut: 1316 C: 3 Sh: 103.
(3) İmam-ı Serahsi-El Mesbut-Beyrut: ty C: 6 Sh: 196 vd, ayrıca İmam-ı Kasani-El Bedaius Senai-Beyrut: 1974 C: 3 Sh: 113 vd, İmam-ı Merginani-El Hidaye şerhu Bidayetül Mübtedi-Kahire: 1965 C: 1 Sh: 243-244, Şeyh Nizamüddin ve heyet-El Feteva-ı Hindiyye-Beyrut: 1400 C: 1 Sh: 387.
(4) İmam-ı Serahsi-El Mebsut-Beyrut: ty C: 6 Sh: 196-vd, Ayrıca İmam-ı Kasani-El Bedaius Senai-Beyrut: 1974 C: 3 Sh: 113 vd, Ömer Nasuhi Bilmen-Hukuki İslamiyye ve Istılahat-ı Fıkhiyye Kamusu-İst: 1976 C: 2 Sh: 258 vd.
(5) İbn-i Hümam-Fethul Kadir-Beyrut: 1315 C: 3 Sh: 42.
(6) Not: Uzun yıllar ideologlar: *- Efendim, İslamda erkek karısına *Boş ol!..* derse, boşanma (talak) meydana gelir. Bu, kadınların ezilmesine sebep olur* gibi iddiaları yaydılar.