msabri

Hanefiler dışında üç mezhebe göre, seferî kimsenin öğle ile ikindi namazlarını ve akşam ile yatsı namazlarını öne alıp birleştirme (cem’i takdim) veya sona alıp birleştirme (cem’i te’hir) suretiyle birlikte kılması caizdir. Günümüzde bilhassa ulaşım araçlarıyla yolculuk yapılırken böyle bir uygulamanın sağlayacağı meşru kolaylığı unutmamalıdır.

Bu konuyu burada, Şafiî mezhebine ağırlık vererek açıklayalım.

Namazları Birleştirmenin Delili

Muaz b. Cebel Hazretleri’nden rivayet edildiğine göre: “Peygamber Aleyhisselam Tebük savaşında, güneşin zevalinden yani öğle vaktinden önce yola çıkarsa, öğleyi birleştirmek için ikindiye kadar geciktirir, ikisini birlikte kılardı. Güneşin zevalinden sonra yola çıkınca, öğle ile ikindiyi birlikte kılıp yürürdü. Akşam vaktinden önce yola çıkarsa, akşamı yatsıyla birlikte kılmak için geciktirirdi. Akşam vaktinden sonra yola çıkınca da, yatsıyı öne alarak akşamla birlikte kılardı”(1)

Namazları Birleştirme Sebebi

Şafiî, Malikî ve Hanbelî mezheblerine göre, seferîlik halinde -konaklama vakitleri dahil- iki namazın birleştirilmesi caizdir, ama fazileti daha çok olan uygulama değildir. Hanbelîlere göre seferîlikten de ayrı olarak:

a) Namaz hususunda sıkıntı ve zorluk çeken hastalar;

b) Abdest tutamayan özürlü kişiler;

c) Namazları vaktinde kılmayı pek güçleştiren yoğun ve özel, zorunlu bir meşguliyet içinde bulunan kimseler de namazları birleştirebilirler.(2)

Hanefîlere göre ise, namazların birleştirilerek kılınması ancak iki yerde caiz ve sünnet görülmüştür:

a) Hac yapanların arefe günü, Arafatta öğle ile ikindiyi öğle vaktinde cem’i takdimle kılmak,

b) Aynı günün akşamı Müzdelife’de akşam ile yatsıyı yatsı vaktinde, cem’i tehirle kılmak. Bu iki husus üç mezhebe göre de sünnettir.

Namazları Birleştirme Şartları

Şafiîlere göre cem’i takdimin, yani öğle ve ikindiyi öğle vaktinde, akşam ve yatsıyı da akşam vaktinde birleştirmenin şartları şunlardır:

1- Niyetlenmek: Yani ilk namazın başlangıcında veya selam öncesi, iki namazı birleştirmeye niyetlenmiş olmak.

2- Tertibe uymak: Yani önce birinci vaktin namazını kılmak.

3- Arayı açmamak: İki farz namazın arası, başka herhangi bir işle açılmamalıdır. Hatta ikisi arasındaki sünnetler de kılınamaz, sonunda kılınır. Arada kamet olabilir..

4- Seferîliğin devamı: İkinci namaza başlayıncaya kadar seferîliğin (müsafirliğin) sürmesi şarttır. Hatırlanacağı üzere seferilik hali şudur: Sefer mesafesi olan asgari 90 km.lik uzaklığa yolculuk yapmak ve gidilen yerde mukim durumuna gelmemiş olmaktır. Bilindiği gibi Şafiîlerde seferîlik, gidilen yerde giriş-çıkış günleri dışında, en az dört günlük bir ikamet kararıyla bitmiş olur.

Cem’i te’hirin, yani öğle ve ikindiyi ikindi vakti, akşam ve yatsıyı da yatsı vaktinde birleştirmenin şartları da şöyle:

1- Niyet etmek: Bu niyet, birinci namazın vakti çıkmadan, onu erteleyip ikinciyle birleştirmeye karar vermiş olmaktır.

2- Seferîliğin sürmesi: İkinci namazı da kılıp tamamlayıncaya (Hanbelilerde ikinci namaz vaktine) kadar seferîlik halinin ve mazeretin devamı şarttır.(3)

Cem’i tehirde tertibe uymak veya arayı açmadan kılmak, sünnet ise de şart değildir. Sonraki namaz öne alınabildiği gibi, ikisi arasında sünnetler de kılınabilir. (Hanbelilerde tertib şart)

Bu şartlara ve Şafiîlerde namazı bozan -azıcık necaset gibi- bazı hususlara da dikkat eden Hanefîler de, zorunlu hallerde mezheb taklidiyle namazları birleştirebilirler.

Yusuf Özcan

M. Ali Saral

	Alıntı:
	Bu şartlara ve Şafiîlerde namazı bozan -azıcık necaset gibi- bazı hususlara da dikkat eden Hanefîler de, zorunlu hallerde mezheb taklidiyle namazları birleştirebilirler.

Mezheplerden cımbızla kolaylıkları seçmeyi adet edindik mi bunun arkası gelmez. Belki hiç kılmamaktan evladır ama Hanefi olanlar bunu adet edinmemelidirler.

__________________
" M a k s a d l a r ı n A n a s ı S a b ı r d ı r . "

kurtcebe

zorlastirmayin kolaylastirin .......

__________________

M. Ali Saral

Kurtcebe kardeşim, "zorlaştırmayın kolaylaştırın" bu meseleler için değildir. Amel konusundaki kolaylık arayışlarının zirevesi "Allah kulunu niçin yaksına" kadar gidiyor.

__________________
" M a k s a d l a r ı n A n a s ı S a b ı r d ı r . "

kurtcebe

bence mezhepler dinlestirilmedigi veya yapacagi ibadetin Rabbin katinda makbul olmasini birincil ana dusunce olarak algilanmadigi surece sekilden ibaret olan seylere hangi sarti getirirseniz getirin sonucta ici bos olacaktir.

"ameller niyetlere goredir"

__________________

Swissman

Kanaatimce, zorunlu kalinmadigi sürece yapilmasi dogru degil..
Böyle bir imkânin oldugunu bilmek, mecbur kalinca yapilabilirligini ögrenmek açisindan
çok güzel bir fikir alis-verisi oldugu düsüncesindeyim..
Takva konusunda hassas olanlar kabul edeceklerdir ki, "Kolaylastiriniz" derken, daha rahat etmek, tembellesmek anlamina da getirilmemelidir..

Kudret

hangi mezheb, mezheb imaminin ortaya koydugu systemde kaldi ki? Mezhep system demektir. Bu zamanda cok konular eski zamanlara göre yorum yapilamaz. Mezheblerin systemi altinda zamanimizdaki konulara yeni yorum getirmek lazim.

Swissman

Bence esas konu da burada basliyor.. "Yeni Yorum".. Kim bu Yorum'u getirecek olan kisi veya kisiler..

Yasar Nuri gibi kisiler mi? Bu insanlarin hangi sifatlarina göre ayirim yapacagim, hangilerinin söylediklerine inanacagim?..

Hangilerine güvenebilecegim?.. Yorum'u kendim getireyim desem, bilgim yok..

Kanaatimce, herkez Mezhep'lerden istedigi bölümü almaya kalkar ve bu da kabul görürse, degisik ilmihaller de

ortaya çikar, çesit çesit "Aydin Din Adamlari (!)" da... M.Ali Saral'a bu konuda katiliyorum..

Benim naçizane görüslerim bunlardan ibaret..

Kudret

yeni yorum, ama eski system! Tabi Mezheb dedigimizde ne anliyoruz, bu önemli. Cok kavga gördüm bu konuda, coguda bir kelimede baska baska anlamlar oldugu icin oluyor.

Mezhep Islam degildir. Islamda mezheb olabilir! benim görüsüm

M. Ali Saral

Sevgili kardeşim Asadullah, sözüm Hanefi Mezhebinden olanlaradır. Kimseyi Hanefi Mezhebine davet etmedim. Mezhepleri kabul etmeyen kimseyi aşağılamadım.

"Hangi mezhep" gibi Türkçe'de aşağılayıcı, hafife alma analamına gelen sözleri sarf etme.

Bizi yaralar, sana da bir fayda sağlamaz.

__________________
" M a k s a d l a r ı n A n a s ı S a b ı r d ı r . "

kurtcebe

iste simdi kafam karisti...
asadullahin yazisindan nasil boyle bir sonuca vardin m.ali kardesim ya

__________________

M. Ali Saral

Asadullahı yanlış anlamış olabilrim. Bakalım kendisi ne der?

__________________
" M a k s a d l a r ı n A n a s ı S a b ı r d ı r . "

Kudret

Sorry, ama o manada söylemek istemedim.



Hanefi Mezhebi deyince, veya hangi mezheb olursa olsun, sadece "Mezheb Imamina" göre degilde, onun getirmis oldu systeme göre ibadetlerimizi yapiyoruz. Bunu demek istedim. Kim ben sadece Imam Azamin fikhini isliyorum dese, yanlis olur.

Kudret

bende bilmek istiyorum

Kudret

Eger bazi kelimeleri yanlis kullaniyorsam, aff ola, TR'em pek iyi degildir.