|
Gayri Müslim Ülkede Müslüman Faiz Alıp verebilirmi ?
Almanya'dan gelen telefon so_rusu:
-Almanya, Hollanda, Belçi_ka, Fransa.. gibi gayrimüs_limlerin yaşadığı ülkelerde bulunan Müslümanlar faiz alıp verebilirler mi? Bu konu_da kimi, faiz alamaz da, vere_mez de, derken kimileri de faiz alabilirler ama veremez_ler, demekteler. Hıristiyanla_rın ülkelerinde Müslümanla_rın faiz alıp vermelerine nasıl bakıyorsunuz?
-Bu konuda iki görüşün ol_duğunu biliyorum. Avru-pa'daki Müslümanlar bulun_dukları ülkenin gayrimüslim vatandaşından faiz alabilir de verebilir de, diyen müctehitlerimiz olduğu gibi, alamaz da veremez de, diyen mütte_hitlerimiz de vardır.
Her iki görüşün özetini arz edecek olursak şöyle diyebili_riz:
-İmam-ı Azam ve İmam-ı Muhammed'e göre, darulharp'de Müslüman'la o ülke_nin gayrimüslim vatandaşı arasında faizli alışveriş caiz_dir. Yani Müslüman, Hıristiyanlardan düşük faizli kredi alabileceği gibi, bankalarına bıraktığı dövizinin faizini de alabilir. Ancak bu faizli para almanın tek şartı, bunun Müslüman'ın lehine olması_dır. Müslüman'ın bundan menfaati olmuyorsa faiz al_ması da vermesi de caiz de_ğildir.
Bu konuda Caferi mezhe_binin görüşü de Hanefilerle birliktedir.
İmam-ı Safi, İmam-ı Malik ve Hanbeli mezhebiyle Hanefilerden Ebu Yusuf a göre ise:
- Müslümanların darul-harpte gayrimüslimlerden faiz alıp vermeleri caiz değildir. İslam'ın kendi ülkesinde ya_sakladığı şey yabancı ülkeler_de de yasaktır. Faiz yasağında ülke ayrımı yoktur.
Her iki görüşü de delille_riyle geniş bir şekilde incele_yen ilahiyatçı Prof. Dr. Hamdi Döndüren Hocaefendi "İs-lami Ölçülerle Ticaret Rehbe_ri" kitabında vardığı sonucu şöyle özetliyor:
-Sonuç olarak: Hanefilerde ağırlıklı görüş, darulharp sa_yılan yerde, bir Müslüman'ın faizli alışveriş yapmasının ca_iz olduğu yönündedir. Ancak ilk temel kaynaklarda faiz al_ma veya verme ayırımının ya_pılmadığı dikkate alınarak, yapılacak faiz işleminin veya fasit bir ticaretin, dış görü_nüş ve tecrübelere göre "Müs_lüman'ın lehine olması" gere_kir. Buna (lehine olma kaide-sine) göre, Avrupa ülkelerinde gayrimüslim bankalara yatırı_lan dövizin faizi alınabileceği gibi, dış görünüş ve tecrübe_lere göre yıllık yüzde üç, beş gibi çok düşük bir faizle veri_len mesken, iş kurma, işi bü_yütme, ya da kendi ülkesine transfer edebilme gibi nitelik_leri bulunan kredilerin Müs_lüman'ın lehine olduğunda şüphe yoktur. (Bunlar da bu düşük faizle alınıp istifade edilebilir.)
-Bununla birlikte İslam'ın üzerinde çok durduğu ve ağır yaptırımlar koyduğu faiz me_selesini sürekli bir gelir kay_nağı gibi düşünmemelidir. Özellikle hangi ülke olursa olsun, bir mü'minin faizli bankacılık, kumarhane, içki üretimi ve dağıtımı, içkili yerlerin işletilmesi veya do_muz üretme çiftliği kurma .- gibi ticari .faaliyetlerden uzak durması gerekir. Bunların gayrimüslimlerle ortak ola_rak işletilmesi de sonucu de_ğiştirmez.
Belirttiğimiz gayrimüslim ülkede faizi meşru sayan ilk görüşün, mü'min için yalnız zaruret veya ihtiyaç duru_munda yararlanabilecek bir ruhsattan ibaret olduğu dü_şünülmelidir.
Bu konuda çoğunluğun gö_rüşünü esas almak ihtiyata ve takvaya daha yakındır!."
Adı geçen eserden nakletti_ğimiz bu açıklamalardan an_laşılan odur ki, Müslüman buralarda menfaatine olan faizli işlerde ruhsattan istifa_de edebilir. Başka türlü elde edemeyeceği ucuz maliyetli mesken kredisi gibi faizli kredileri alabilir. Elbette bu da ihtiyaç kadar olacaktır. Zaten ruhsattan ihtiyaç ka_dar istifade edilmektedir. Fa_izli işi meslek edinmek hu_zur vermeyen bir kazanç yo_ludur.
Daha geniş bilgi için adı geçen kita_ba bakılabilir. Erkam Yayınları: 00902125133580
Ahmed Şahin (Zaman Gazetesi 16.01.03)
__________________
Söylesem tesiri yok,sussam gönül razi degil. FUZULI
|