Alp

Pasteur, kuduz aşısını 1885 yılında uygulamaya koymuştur. Sultan II. Abdülhamid Hân, bundan haberdar olur olmaz İstanbul’da bir Kuduz Hastanesi (Dârü’l-Kelb Tedavihanesi) açılması için harekete geçer ve hastane 2 yıl içerisinde inşa edilir. Aynı zamanda ilk mikrobiyologlarımızdan olan Miralay Dr. Hüseyin Remzi Bey (1839-1896) 1886 yılında, kuduz aşısını bulunuşundan hemen 1 yıl sonra Zoiros Paşa ve Veteriner Hüseyin Hulki beylerle birlikte Paris’e gönderilerek Pasteur Enstitüsü’nde staj görürler. Oradan döndükten sonra da Kuduz Hastanesi’nde görev yaparlar. Pasteur’ün yanında yaptığı çalışmalar hemen semeresini verir ve Hüseyin Remzi Bey, 1888-89’da Kuduz Aşısı adlı bir kitap yazarak hem Paris’te gördüklerini anlatır, hem de aşı hakkında ülkemizde ilk bilimsel bilgileri verir.

Hüseyin Remzi Beyin yazdıklarına göre, Pasteur’le ilk görüşmelerinde Sultan Abdülhamid Hânın Pasteur Enstitüsü adına gönderdiği 10 bin altın Frank para armağanı ve Pasteur’ün şahsına da Mecidî Nişanı ve madalya, ünlü bilim adamına takdim edilir. Pasteur de Osmanlı misafirlerini gayet iyi karşılar. Hüseyin Remzi Beyin bu gerçekten de oldukça ‘erken’ sayılan çalışması, Süheyl Ünver’in verdiği bilgilere bakılırsa, Pasteur’ün damadı Rene Vallery-Radot’nun kitabından daha önce çıkmıştır ve bu yönüyle eser, Pasteur hakkında sağlığında çıkan ‘ilk inceleme’ unvanını taşımaktadır.

Sultan Abdülhamid’in tababete olan alâkası Pasteur’le sınırlı kalmamış, verem mikrobunu ve bir süre sonra da tüberkülin ilâcını bulan Dr. Robert Koch’un da ilk kapısını çalanlar arasında Sultan’ın gönderdiği Osmanlı doktorları yer almıştır. Bu defa Berlin’e, Koch’un yanına gönderilen heyette; Mekteb-i Tıbbiye-i Askeriye öğretmenlerinden Hüseyin Hulki Bey de bulunmuştur. Hüseyin Hulki Bey, Berlin Hatıraları (1889) adlı kitabında Koch’la konuşmalarını, Koch’un lepra (cüzzam) ile tüberküloz (verem) arasındaki ilişkiye dair sözlerini, Berlin’de ziyaret ettikleri çeşitli tıbbî merkezler ile tabipleri de anlatmıştır.