Bakan Unakıtan yeni dönemle ilgili ipuçları verdi:
Ekonomide IMF denetimi sürecek
Kemal Unakıtan, Eskişehir'de 'Yörük Beyi' oldu.
Yeni kabinede ekonomiyi koordine edeceği konuşulan Unakıtan açıkladı: IMF'den kredi değil, ekonomiyi izlemesini talep edeceğiz AHMET KIVANÇ
ANKARA - Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, ekonomi yönetimini tek elde toplamak için yeni kabinede bir ismi 'ekonomi koordinasyon bakanı' olarak belirleyecek. Başbakan Yardımcısı statüsünde olması düşünülen koordinasyon bakanlığı için adı geçen Maliye Bakanı Kemal Unakıtan, IMF (Uluslararası Para Fonu) ile 2008 yılının mayıs ayında sona erecek stand-by anlaşmasının ardından yeni dönemde paraya dayalı olmayan bir ilişki kurulacağını söyledi.
IMF'den artık para almaya gerek olmadığını belirten Unakıtan, "Ama bu, IMF ile ilişkileri tümden koparmak anlamına gelmez" dedi. Unakıtan, IMF ile geçmişte uygulandığı gibi yakın izleme anlaşması benzeri bir işbirliğine girileceğinin sinyalini verdi.
'IMF çıpası çok önemli'
Unakıtan, IMF'nin gelişmiş ülkeler için bile yıllık rapor hazırladığını, uluslararası yatırımcıların o ülkeyle ilgili kararlarını bu raporlara dayanarak aldıklarına dikkat çekerek, "IMF çıpası çok önemli ve gereklidir. Onların bir raporu, bizim günlerce, aylarca kendimizi anlatmamızdan daha etkili oluyor. Ben ağzımla kuş tutsam etkili olmazken, IMF'nin hazırladığı rapor tüm dünya tarafından kabul görüyor, bırakalım bizi izleyip, denetleyip raporlarını hazırlasınlar" diye konuştu.
1998-1999'da yapılmıştı
Unakıtan'ın sözünü ettiği krediye dayanmayan ancak IMF'nin denetimini öngören ilişki biçimi uluslararası piyasalarda 'yakın izleme' olarak tanımlanıyor. Türkiye IMF ile, Mesut Yılmaz başkanlığındaki Anayol hükümetinde de böyle bir ilişki içine girmişti. Anayol hükümetinin ekonomiden sorumlu Devlet Bakanı Güneş Taner, 1 Temmuz 1998'den geçerli olmak üzere 18 ay süreli 'Yakın İzleme Anlaşması' için IMF'ye 'Program Politika Mektubu' başlıklı bir yazıyla başvurmuştu. Taner, o tarihte Yakın İzleme Anlaşması'nı, hükümetin 1998-1999 yılları için hedeflerinin neler olduğunu anlatan, bunlarla ekonomiyi nereden nereye götüreceğini içeren bir metin olarak niteleyerek, "Programımız budur, bilginize sunarız, gelin üçer aylık dönemlerde inceleyerek bakın ve bulgularınızı piyasaya yayımlayın, dediğimiz bir sistem" olarak açıklamıştı. Türkiye anlaşma süresince IMF'den tek kuruş kredi almadı.
Koordinatör bakan gibi
Yeni hükümette ekonominin koordinasyonu konusunda bir başbakan yardımcısı görevlendirilecek. Bu bakanın görev alanının belirlenmesi için bir genelge ya da Bakanlar Kurulu kararı yayımlanacak. Ekonominin koordinasyonundan sorumlu başbakan yardımcısı, ekonomik birimler ve bakanlıklar arasında koordinasyonu sağlayacak, gerektiğinde ilgili bakanları makamına çağırarak toplantılar yapacak. Ekonomiyle ilgili yasal düzenlemeler bu bakanlığa gelecek. Bu arada Kemal Unakıtan'ın Maliye Bakanlığı'ndaki makam odasını boşalttığını belirten gözlemciler bunu da 'yeni görev için hazırlık' olarak tanımlıyor.
İlk hedef Orta Asya
Ekonomik koordinasyonla görevli başbakan yardımcılığı için adı geçen Maliye Bakanı Kemal Unakıtan, Başbakan Erdoğan'ın bu konuda kendisine hiçbir şey söylemediğini belirtti. Ancak Unakıtan, yeni hükümetin ekonomideki önceliklerini anlatırken, koordinatör bakana özgü kapsamlı değerlendirmelerde bulundu. Unakıtan şöyle konuştu: "Bakan olduktan sonra ilk işim, petrol fiyatlarındaki artıştan dolayı yüklü miktarda dolar biriktiren ve bu paraları değerlendirmek için yatırım imkânları arayan Kazakistan, Azerbaycan gibi petrol üreticisi Orta Asya ülkelerine ziyaret yapmak."
Cari açık gerileyecek
Bakan Unakıtan, bu yıl sonunda toplam kamu borç stokunun gayrisafi milli hasılaya (GSMH) oranının yüzde 40'lara düşeceğini, bunun da yüzde 60 olan Maastrich Kriterleri'nin fazlasıyla tutturulması anlamına geldiğini söyledi. Cari işlemler açığında da son aylarda bir düzelme başladığını kaydeden Unakıtan, yıl sonu için yüzde 8'in üzerinde çıkacağı (geçen yıl GSMH'nin yüzde 7,9'u seviyesindeydi) tahminleri yapılan cari işlemler açığının miktar olarak azalmasa bile, ekonomideki büyüme nedeniyle GSMH'ye oranının yıl sonunda yüzde 6,6'ya gerileyeceğini iddia etti. Yeni hükümetin öncelikli işinin cari işlemler açığı olduğunu vurgulayan Unakıtan, bunun için birtakım önlemler alacaklarını anlattı. Cari işlemler açığının dış ticaret açığındaki yüksek artıştan, dış ticaret açığının da ara malları ithalatından kaynaklandığını ifade eden Unakıtan, bunu körükleyen aramalları ithalatını azaltmak için dahilde işleme rejimi (DİR) başta olmak üzere birtakım düzenlemelere gideceklerini bildirdi.
'Özelleştirilen Petkim'i sahibine vereceğiz'
Unakıtan, temmuzda 2 milyar 50 milyon dolara Kazak TransCentral Asia Petrochemical'a satılan Petkim'in sözleşmesinin onay için henüz Özelleştirme Yüksek Kurulu'na (ÖYK) gönderilmediğinin anımsatılması üzerine, menşei konusunda tartışma yaşanan alıcı firmayla ilgili incelemelerini tamamladıklarını söyledi. Unakıtan, "Petkim'i vermememizi gerektirecek neden bulamadık. Özelleştirilen Petkim'i sahibine vereceğiz. Alıcı Kazakistan kökenli" dedi.
Maliye Bakanı Unakıtan içerdiği zehir nedeniyle sağlığa zararlı olduğu için birçok ülkeye girişi yasak olan bazı ithal malların Türkiye'ye kolaylıkla girdiğini, sorumlusunun da belli olmadığını belirtti. Unakıtan, yeni dönemde ithalatın daha sıkı kontrol edileceğini vurguladı.
Yerli ara malı kullanana destek
Bakan Kemal Unakıtan, ithalattaki vergi avantajı dolayısıyla sanayicilerin ara malı ihtiyacını yerli yerine ithal ürünler arşılamaya teşvik edildiğini, dahilde işleme rejiminin yeniden dizayn edilmesiyle yerli ara malı kullanımının avantajlı hale getirileceğini ifade etti.