Bu doküman, Web programcıları için, mosaic, netscape, lynx gibi web programlarını kullanabildikleri gözönüne alınarak yazılmıştır. Yazının amacı yeni başlayanlara ve HTML programlama hakkında az bilgisi olanlara yol göstermektir.
Dökümanın İngilizce sürümüne www.w3.org adresinden ulaşabilirsiniz.
İnternet üzerinde yeralan tüm popüler HTML tarayıcıları, ister UNIX altında ister Windows altında olsun, Türkçe desteği vermektedirler. HTML dosyalarınızda rahatlıkla Türkçe karakterler kullanabilirsiniz.
HTML dökümanın hazırlanması :arrow:
HTML dökümanlarının tamamı ASCII karakterlerden oluşan ve herhangi bir editörde yazılabilen metinlerden oluşmuştur. UNIX üzerinde pico, vi veya sevdiğiniz herhangi bir metin editörü kullanarak HTML dökümanlarınızı hazırlayabilirsiniz.
Bunun dışında, kullanıcının HTML dilini bilmediği farzedilerek Windows ve DOS altında çalışan çeşitli yazılımlar hazırlanmıştır. Ayrıca, HTML kodunun doğruluğunu kontrol eden yardımcı programlara da Internet üzerinden erişilebilir.
Temel bir HTML dökümanı aşağıdaki gibi yazılabilir:
< title> Burası konunun yazılacağı yer </title>
< h1> Bu, 1 numaralı başlık </h1>
HTML dünyasına hoşgeldiniz. <br>
Birinci paragrafımız. <p>
Bu da ikinci.. <p>
HTML yazarken, metnin Web tarayıcının anlayacağı şekilde gösterilebilmesi için belirteçler kullanır. Yukarıdaki örnekte:
< title> ve < /title> belirteçleri, dökümanın konusunu gösterir.
< h1> ve < /h1> belirteçleri, dökümanın başlığını tanımlar.
< p> belirteci, paragraf tanımlar.
Tüm HTML belirteçleri, küçüktür işareti (< ), belirteç ismi ve büyüktür işaretinden (> ) oluşur. Genellikle her belirtecin < h1> ve < /h1> örneklerindeki gibi bir çifti olur ve sondaki belirtecin ismi önüne ayraç gelir.
Yukarıdaki örnekte < h1> , Web programına 1 numaralı başlık formatında yazmasını, </h1> ise bu formatı kapatmasını söyler. < p> belirteci istisna bir durumdur ve < /p> olarak kapatılmaz.
Not1: HTML belirteçleri küçük-büyük harf ayrımı yapmaz. < title > , < tITLE> veya < tiTlE> belirteçleri aynı görevi yaparlar.
Not2: Her belirtecin bir WWW "browser"ında tanımlı olma zorunluluğu yoktur. Eğer browser desteklemediği bir komut ile karşılaşırsa kullanıcıyı uyarmadan belirteci gözardı eder.
Temel Belirteçler :arrow:
Bu bölümde en sık kullanılan belirteçler kısaca anlatılacaktır.
Konular
Her HTML sayfasının ile ayrılan bir konusu olmak zorundadır. Konular genellikle sayfadan bağımsız olarak ekranın en üstüne basılır.
<title> Sayfamın konusu </title>
Başlıklar
HTML, 1'den 6'ya kadar numaralanmış 6 çeşit başlık destekler. Başlıklar normal karakterlerden daha büyük ve kalın yazılırlar. Temel olarak,
<Hy> Sayfamın başlığı </Hy>
olarak tanımlanmış bir belirteçte y, 1 ile 6 arası bir değer alabilir. Y sayısı arttıkça fontun büyüklüğü azalır.
Pek çok uygulamada, sayfanın konusu ile başlığını aynı tutabilirsiniz.
Paragraflar
Diğer kelime işlemcilerdekinin aksine, HTML dökümanlarında programcı özel bir belirteç kullanmadıkça bir cümle herhangi bir yerinden ayrılıp kalan kısmı altta görünebilir, birden fazla boş satır tek satır olarak algılanır.
Aşağıdaki örnekte, kaynak kodunda iki satır olmasına karşın, WWW tarayıcı bunu algılamaz ve ekranda tek satır olarak görüntüler. Bir tarayıcı satır sonlarını ve boş satırları gözardı edeceğinden, paragrafları mutlaka < p> belirteci ile ayırmalısınız.
HTML'ye hoşgeldiniz <br>
Bu ilk paragraf <p>
Buna göre aşağıdaki örnek, okuduğunuz dosyanın başındaki örnekle aynı çıktıyı verir.
<title> Burası konunun yazılacağı yer </title>
<h1> Bu, 1 numaralı başlık </h1>
HTML dünyasına hoşgeldiniz. Birinci paragrafımız. <p>
Bu da ikinci.. <p>
HTML dosyalarının okunurluğunu artırmak için başlıklar ile karşılık gelen belirteçleri aynı satirda, paragraf düzenleyen komutlar ise satır sonunda olmalıdır.
Satır sonu belirteci
Paragraf, iki satır arasında bir satır boşluk bırakırken, satır sonu belirteci kullanıldığı kursör alta geçer ve takip eden tüm metin,boşluk bırakmadan bir alttan yazılır.
Bu ilk satır. <br>
İkinci satır daha uzun. <br>
Ama bu bir paragraf sonu..<p>
Sayfanın ortalanması
Paragraflar ortalanırken < center> ve </center> belirteçlerinden yararlanılır. Ortalanması istenen tüm metin, bu iki belirtecin arasına yazılır.
<center>
In practical terms, HTML is a collection of styles.
</center>
Bağlantılar :arrow:
HTML'nin en büyük özelliklerinden birisi, tek sayfa ile sınırlı kalmamasıdır. Böylece bir sayfadan diğerine bağlantı yapılabilir. HTML'in bu görevini yerine getirmesini sağlayan belirteç <a> 'dir Dökümanınızdan başka dökümana bağlantı ypabilmek için:
Belirteci girin.
(Kısaca ilk satıra <a yazın)
Hangi dökümana geçiş yapmak istiyorsanız, ismini yazın.
HREF="dosyaismi"
Bu dökümanı ekranda hangi isimle göstermek istediğinizi belirtin.
Belirteci kapatın.
</a>
Kısa bir örnekle açıklayalım:
<a href="internet.html"> İnternet'ten nasıl yararlanabilirim ? </a>
Ekranda "İnternet'ten nasıl yararlanabilirim ?" yazısı belirecek ve kullanıcıdan burayı seçmeyi bekleyecektir. Kullanıcı fare ile bu yazı üzerine tıkladığında ise program kontrolü yine bir HTML dosya olan internet.html dosyasına bırakacaktır. Bu durumda bulunduğunuz dizinden farklı bir dizindeki dosyaya bağlantı yapmak isterseniz, o dosyanın ait olduğu dizini yazmak zorundasınız.Buna göre "diller/Fortran/giris.html" dosyasını kullanabilmek için
<a href="diller/Fortran/giris.html" >
Fortran diline giriş </a>
şeklinde bir belirteç yazmak gerekir.
Kaynak Bağlantıları :arrow:
HTML'in bir diğer özelliği ise, tek bir makinaya bağımlı kalmadan diğer İnternet servisleriyle bağlantı kurabilmesidir. Bunun için URL (Uniform Resource Locator) kullanılır. URL, http,gopher, news ve telnet gibi servisler olabilir. Kullanım şekli,
URL-ismi://makina-ismi[:port]/dizinler/dosya-ismi
Burada URL,
file : Kendi makinanız üzerindeki bir dosyaya,
http : Bir WWW sunucusu üzerindeki bir dosyaya,
gopher : Gopher sunucusu üzerindeki bir dosyaya,
news : Bir UseNet haber grubundaki bir dosyaya,
WAIS : WAIS sunucusu üzerindeki bir dosyaya
erişmek için kullanılır.
Birkaç örnek vermek gerekirse,
<a href=http://yardim.bilkent.edu.tr> Yeni başlayanlar için yardım sayfası </a>
Port numarası, genellikle yazılmaz. Size aksi durum belirtilmedikçe, kullanmanıza gerek yoktur. WWW standart portu 80'dir.
Döküman içi bağlantılar :arrow:
Bir metin üzerinde belirli bölgelere ulaşmak için yine belirteçler kullanılabilir. Diyelim ki bir döküman hazırladınız ve bunu kullanıcının erişebileceği 2 parçaya ayırmak istiyorsunuz. Yapmanız gereken, bu üç parçanın isimlerini belirlemek ve dökümanda yerlerini ayırmaktır. Örnekte,
<a href="bu_dökümanın#1.parça"> Buradan ilk bölüme gidin </a>
<a href="bu_dökümanın#2.parça"> Buradan ikinci bölüme </a>
<a name="1.parça"> İşte ilk bölüm
İlk bölüm ile ilgili metinler burada... </br>
<a name="2.parça"> İşte ikinci bölüm
İkinci bölüm ile ilgili metiner burada.. </bt>
<a href= ile başladığınız belirteçte önce döküman ismini, sonra da dökümanın içindeki parça ismini girmelisiniz. <a name= belirtecinde ise o belirteçten itibaren parçanın başladığını anlıyoruz.
Kullanıcı ilk bölüme gitmek için fareyi kullandığında ekranda ,
İlk bölüm ile ilgili bilgiler burada
ifadesini görecektir.
27.09.2002, 00:47
Benzer Konular 
