sEhadET

ASP NEDİR ?

Sunucu taraflı bir teknoloji olan ASP, (Active Server Pages/Aktif Sunucu Sayfaları) kullanıcı tarafına etkileşimli, dinamik Web sayfaları göndermek için kullanılır. ASP, Web programcılarına HTML, scripting ve kullanıcıdan bağımsız veritabanı uygulamalarını özgürce kullanma fırsatı verir. ASP programlama ortamının özgür olmasının sebebi tüm derleme işleminin sunucu tarafında bitmesi ve kullanıcının sadece sonuçta oluşan HTML sayfalarını görmesidir.

Çok geniş bir kullanım alanı olan ASP, scripting diye tabir edilen VBScript, JavaScript gibi her türlü ham kodu kullanabilir, sunduğu kolay anlaşılır doğal dili ile orta derece HTML bilen kimseler tarafından bile kolayca kavranabilir. Bir scripting dili olsa bile ASP, sunucu tarafında uygulama çalıştırmanıza da izin verir. Web sunucunuza bağlanan kullanıcı sizin tarafınızda neler olup bittiğini bilmezken kendisine gelen HTML formatındaki sonuca baktığında yazdığınız ASP kodlarını değil, Internet sunucusunun onun için hazırladığı HTML kodlarını görür.

ASP'nin Netscape Navigator / Internet Explorer /Opera gibi Web tarayıcılarından bağımsız olmasının yanısıra en büyük avantajlarından biri kullandığınız teknolojilerin, scriptlerin saklı kalmasıdır. Normal şartlarda, dinamik içerik hazırlamak için HTML sayfasında emek dökerek kullandığınız scriptler diğerleri tarafından "beğenilip" kolayca tekrar kullanılabilirken ASP için böyle bir şey söz konusu değildir. Uyanık kullanıcılar ASP sayfasını tıpkı başka bir dosya gibi bilgisayarlarına kaydetmek istediklerinde ise Web sunucunuz bunu anlayacak ve yine sayfanın hazırlanmış halini kullanıcıya sunacaktır.

ASP NASIL İŞLİYOR?

ASP arabiriminin işleyişi oldukça basit, sisteminize ASP eklentisini yüklediğinizde Internet Information Server'ınızın zaten sahip olduğu scripting özellikleri işlemeye başlıyor. İstemci tarafı sunucudan normal bir HTML sayfasını istediğinde, IIS bu dosyayı sabit diskten çağırarak istemci tarafındaki Web tarayıcıya yollar. İstemci tarafından yapılan istek bir ASP sayfasıysa IIS bunu sayfanın uzantısından anlayarak ASP eklentisini devreye sokar. ASP eklentisi sayfa içindeki scriptleri yine IIS'a çalıştırdıktan sonra oluşan HTML sayfasını istemci tarafındaki Web tarayıcısına yollar, bu arada "kuzu" durumunda olan kullanıcının sunucuda gerçekleşen işlemlerden haberi olmaz. ASP sisteminin dezavantajı Web sunucunuza daha fazla yük getirmesidir. Normal bir HTML sayfasının sabit diskten alınarak sunulması sunucuya fazla yük getirmezken ASP sayfalarının işlenmesi sunucunuzun değerli bellek ve işlemci kaynaklarından daha fazla yararlanacaktır. Yukarıdaki işlemleri anlatırken ASP'nin getirdiği en büyük avantajlardan biri olan veritabanı kullanımına hiç değinmedik, ASP, sunucu üzerinde yüklü ODBC veritabanlarını kullanabilir, şirketinize ait veritabanlarını Intranet'inize veya Internet'e açabilir.

ASP'Yİ NASIL KULLANMAYA BAŞLAYACAĞIM?

Web sitenizin dilediğiniz bölümlerini ASP'ye göre düzenlemeden önce bir takım şeyler yapmanız gerekiyor. Windows NT kullananlar öncelikle sistemlerine tamamen ücretsiz olan Microsoft Internet Information Server (IIS) 3 veya 4'ü kurmalılar. IIS'ı kurduktan sonra Microsoft'un sitesinden (http://www.microsoft.com/iis) güncel bir sürümünü edebileceğiniz ASP eklentisini yüklemelisiniz. Internet Information Server yapısı gereği bir Web uygulamasının kendisi üzerinde çalıştırılabilmesi için uygulamanın çalıştırıldığı klasöre bu izninin verilmiş olmasını ister. Bu yüzden ASP'lerin konulacağı klasörlere "execute" hakkı verin, IIS execute hakkı verilmiş bir klasörün alt klasörlerine de otomatik olarak bu hakkı tanır.

Web sayfalarını sunmak için Windows 95 işletim sistemi altında çalışan Personal Web Server'ı tercih edenler de ASP'yi hemen kullanmaya başlamakta pek zorlanmayacaklar. ASP eklentisini yükleyip ilgili hakları verdikten sonra hemen, vereceğimiz başlangıç örneklerini deneyebilirler. Web sayfalarını Unix veya başka işletim sistemleri üzerinde tutan veya bir Web sunucusuna sahip olmaksızın sayfalarını sunmak için ücretsiz servislerden faydalanan okurların işi ise biraz daha zor.

Chilisoft (http://www.chilisoft.com/) adlı yazılım firması değişik işletim sistemleri için ASP eklentileri sunuyor, ayrıca bir Web sunucusuna sahip olmayanlar Internet'te ASP dosyalarını ücretsiz olarak sunan hosting firmalarından faydalanabilirler. Google Web tarayıcısında "ASP hosting" anahtar kelimeleriyle yapacağınız araştırma sizi bu firmalara ulaştıracaktır.

ASP NE İŞİME YARAYACAK?

Eskiden taş düşürtecek kadar zahmetli olan HTML formlarını değerlendirme işi ASP ile "çocuk oyuncağı" haline getirilmiş, önceleri bu işi yapmak için CGI (Common Gateway Interface) uygulamaları yazmış, hazır ve esnekliğe izin vermeyen tek platformlu form değerlendirme programları kullanmış olabilirsiniz, Web sitenizi ASP tabanlı bir hale getirdiğinizde tüm bunlardan kurtulmuş olacaksınız. ASP yetenekleriniz geliştikten sonra sunucu üzerinde yüklü ODBC veritabanlarını kullanan ActiveX uygulamaları yazmaya başlayabilirsiniz veritabanlarına bilgi yazabilir ve okuyabilirsiniz. VBScript, JavaScript, PERL veya REXX gibi bir scripting dili hakkında bilginiz varsa aynı zamanda ASP biliyorsunuz demektir çünkü ASP, IIS 4'ü veya dışardan yüklenebilen modülleri kullanarak bu dilleri anlayabilir. ASP aynı zamanda sunucu üzerinde çalışan Microsoft BackOffice ailesi uygulamalardan maksimum derecede faydalanır, bu işleve sahip önceden hazırlanmış ASP modülleri başka sayfalar içine gömülebilir.

__________________
in ze problemz du ju hev yu can teyk zis comand format c:
itz weri isi tu use
----Bazilari sayisizca Sahile Tatile giderler övünürler, ama Hacca birden fazla gidenleri de düsüncesizce elestirirler.......