egzotic1

NAMAZDAN SONRA OKUNACAK TESBİHLER



• Namazların sonunda her selâmdan sonra:

(Allahümme entes-selâm ve minkes-selâm, tebârekte yâ zel-celâli vel-ikram)

Denilmesi sünnettir.

"Ey Allah'ım! Sen Selâm'sın, selâmet de senden gelir. Sen mübareksin ey celâl ve ikram sahibi!" (Müslim)



• Farz namazlardan sonra imam ve cemaatin istiğfar getirmeleri de sünnettir.

(Estağfirullah, estağfirullah, estağfirullah'el-azîmel-kerîmelllezî lâ ilâhe illâhu, elhayyel-kayyûme ve etûbü ileyh)

"Azim ve kerim olan Allah'a istiğfar ederim ki, O'ndan başka ilâh yoktur. Hayy ve Kayyum'dur. O'na tevbe ederim."



• "Alâ Resulinâ salâvât" denilerek "Salâvât" getirilir ve şu tesbih okunur:

(Sübhânellâhi vel-hamdü lillâhi ve lâ ilâhe illâllahu vallahu ekber, ve lâ havle ve lâ kuvvete illâ billâhil-aliyyil-azîm.)

"Allah'ı tesbih ederim, hamd Allah'a mahsustur. Allah'tan başka ilâh yoktur. Güç ve kuvvet, ancak ululuk ve azamet sahibi olan Allah'a mahsustur."



• Euzü besmele çekilerek Âyet-el kürsî okunur.

Bismillâhir-Rahmânir-Rahîm.

"Allâhü lâ ilâhe illâ Hüvel-Hayyül-Kayyûm. Lâ te'huzühû sinetün velâ-nevm. Lehû mâ-fis-semâvâti vemâ fil-ard. Men zellezî yeşfeu indehû illâ biiznih. Ya'lemu mâ-beyne eydîhim vemâ halfehüm velâ yuhîtûne bişey'in min ilmihî illâ bimâşâ'. Vesia' kürsiyyü hüs-semâvâti vel-ard. Velâ yeûdühû hıfzuhümâ ve Hüvel-Aliyyül-Azîm."

"O Allah ki, ondan başka ilâh yoktur. Hayy ve Kayyum'dur. Hiçbir an esneme ve uyku O'nu tutmaz. Göklerdeki ve yerdeki herşey O'nundur. O'nun izni olmadan, hiç kimse O'nun yanında şefaat edemez. O, onların yaptıklarını ve yapacaklarını bilir. O'nun istediğinden başka, insanlar O'nun ilminden hiçbir şey öğrenemezler. O'nun idare ve saltanatı, gökleri ve yeri kuşatmıştır. Yer ve göklerin muhafazası, O'nu yormaz. O çok yüce ve çok büyüktür."



• 33 defa "Sübhanellah", 33 defa "Elhamdülillah", 33 defa "Allahu Ekber" denir. Bir defa da şöyle söylenir:

(Lâ ilâhe illâllahu vahdehû lâ şerîke leh, lehül-mülkü ve lehül-hamdü ve hüve alâ külli şey'in kadîr.)

"Allah'tan başka ilâh yoktur. O'nun ortağı ve dengi de yoktur. Mülk O'nundur, hamd O'na mahsustur. O her şeye kadirdir." (Müslim)



• Daha sonra:

(Sübhâne Rabbiyel- aliyyil-a'lel-vehhâb.)

"Pek yüce, en âlî, pek bağışlayıcı olan Rabb'imi tenzih ve tesbih ederim."

Denilerek eller kaldırılır ve duâ edilir. İsteyen içinden geldiği şekilde duâ edebileceği gibi, Resulullah -sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz'den rivayet edilen duâlar da yapılabilir:



İslam İlmihali / Ömer Öngüt

egzotic1

Resul-i Ekrem -sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz Hadis-i şerif’lerinde şöyle buyururlar:

“Bir kimsenin kıldığı namazı kendisini kötülüklerden alıkoymazsa, o kimseye Cenâb-ı Allah’ın rahmetinden uzaklaşmadan başka bir fayda vermez.” (Ahmed bin Hanbel)

“Sâlih amelden ayrılmayan kimsenin iki rekât namazı, iyi ile kötü ameli karışık kimselerin bin rekât namazından efdâldir.” (Münâvî)

Diğer bir Hadis-i şerif’lerinde ise:
“Nice namaz kılan var ki namazından sadece yorgunluk elde eder.” buyuruyorlar. (Nesai)

İslam İlmihali / Ömer Öngüt

egzotic1

Namazda huşu; hem zâhiri hem bâtıni olmak üzere iki kısımdır:

Bâtınî Huşu:

• Namaz kılmaya başlayan bir kimse iftitah tekbirinden başlayıp selâm verinceye kadar, kendisinin Cenâb-ı Hakk’ın huzurunda bulunduğunu bilmelidir.

• O’nun heybet ve azameti karşısında kendisinin ne derece hakir, fakir olduğunu, merhamete ve mağfirete muhtaç, günahkâr bir kul olduğunu tefekkür etmelidir.

• İbadetler arasında Cenâb-ı Hakk’ın en çok sevdiği olan namaz sayesinde söz ve hareketleriyle af ve mağfiret talep edip O’nun lütuf ve ihsanını kazandıracak bir makamda bulunduğunu korku ve haşyetle düşünmelidir.

• Bu şekilde kılınan namazımız melâike-i kiram’ın muhtelif şekillerdeki ibadetlerini içinde topladığı için, diğer ibadetlerin en faziletlisi, af ve mağfiret sebeplerinin en mükemmelidir.
Meleklerin bir kısmı ayakta bir kısmı oturarak, bir kısmı rükû ve secde ile meşguldürler. Diğer bazısı da “Allah-u Ekber”, “Elhamdülillah”, “Subhanallah” gibi tekbir, tahmid ve tesbih ile emrolunmuşlardır. Namaz kılan müslümanlar da, bu faziletlerin hepsinden kısmi de olsa feyz almaktadırlar.



İslam İlmihali / Ömer Öngüt

egzotic1

Zâhirî Huşu:
• Bir insan namaza başlar başlamaz tam bir sükûnetle, etrafına bakmadan, azalarını lüzumsuz hareketlerden koruyarak, Allah-u Teâlâ’nın huzurunda bulunup dilinden dökülen kelimelerin mânâsını düşünmelidir.



Zira Resulullah -sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz Hadis-i şerif’lerinde:
“Namaz içinde oraya buraya bakmak, kişinin namazından çaldığı hırsızlamadır.” (Buharî. Tecrid-i sarih: 420)



“Kişi, namazından ne kadar anlarsa, o derece namaz kılmış sayılır.” buyurmuşlardır.



• “Allah-u Ekber” deyince, Allah-u Teâlâ’nın herşeyden büyük olduğunu düşünmelidir.
• Sübhaneke Allahümme ve bihamdik: Ey Allah’ım! Sana hamd ederek, her türlü noksanlardan tenzih ederim.
• Vetebâre kesmük: Senin ism-i şerif’inin hayır ve bereketleri cem ettiğini bilirim.
• Veteâlâ ceddük: Senin azamet ve şanını itiraf ederim.
• Velâ ilâhe ğayrûk: Senden başka bir mabud olmadığını dil ile ikrar, kalp ile tasdik ederim.



• Euzü billâhi mineşşeytanirracîm:Merhamet dergâhından kovulmuş şeytanın hile ve desiselerinden Cenâb-ı Hakk’a sığınırım.
• Bismillâhi: Cenâb-ı Allah’ın ism-i şerif’i dilimde ve kalbimde bulunduğu halde namaza başlıyorum.
• Errahman: Öyle bir Allah ki dünyada merhameti herkese şâmil.
• Errahim: Ahirette ise itaatkâr kullarına cennet ve cemâlini ihsan buyurucudur.
• Elhamdü’lillâhi: Hamd ve sena bütün övgüler Allah-u Zülcelâl Hazretleri’ne mahsustur.
• Rabbil âlemin: Bütün âlemlerin yaratıcısı, rızıklandırıcısı, mürebbisidir.
• Errahmânirrahim: O Rahman ve Rahim’dir.
• Mâlik-i yevmiddin:Kıyamet gününün sahibi ve melikidir. Herkesin gözü onun lütuf ve keremindedir.
• İyyâke na’büdü: Allah’ım yalnız sana ibadet eder,
• Ve iyyâke nestaiyn: Yalnız senden yardım bekleriz.
• İhdinâ: Bizlere hidayet eyle.
• Sırâtalmüstakim: Cennete uzanan doğru bir yolu.
• Sıratalleziyne en’amte aleyhim: Nimetlerine nâil olan nebilerin ve velilerin süluk ettikleri şeriat ve tarikat-ı mutahharayı,
• Ğayril mâğdûbi aleyhim veleddalliyn: Gazabı haketmiş olanların ve doğru yoldan sapan yahudi ve hıristiyanların yolunu değil.



• Namaz kılan kimse bu şekilde Fâtiha sûre-i şerifi’ni okuduktan sonra istediği bir sûre daha okur. Cenâb-ı Hakk’ı tâzim makamında rükûya eğilir, kendini küçültür.
• Rükûda “Sübhâne rabbiyel aziym” diyerek, büyüklük zâtına mahsus olan Hazret-i Allah’ı bütün noksanlardan tenzih eyler.
• “Semiallahu limen hamideh” diyerek rükûdan kalkar. “Allah-u Teâlâ kendisine hamd edenin hamdini işitir ve kabul buyurur.” demektir.
• Rükûdan kalktığında da “Rabbenâ lekel hamd” der. “Ey Rabb’imiz. Hamd ancak sana mahsustur.” mânâsına gelir.
• Sonra secdeye varır.
Bilindiği gibi kulların fiillerinin, iş ve davranışlarının içinde en çok kabule lâyık olan şey mahviyettir. Yani bir insan kendini hakir, sağir, naçiz bir mahlûk olduğunu ve her nesi varsa Cenâb-ı Allah’ın mal ve mülkü bulunduğunu bilmektir.
Secdeye varmak, yerlere kapanmak, toprakla bir olmak ise fiili olarak mahviyeti temsil etmekte olduğu gibi dil ile de “Sübhâne rabbiyel a’lâ” yı okur. “Kuvvet, kudret, beden, mal ve mülk bakımından herkesten üstün olan Hazret-i Allah’ı bütün noksanlardan tenzih ederim.” demektir.
• İkinci secdeyi de yaptıktan sonra ikinci rekâta kalkar. Aynı minval üzere onu da kılar ve teşehhüd için oturur.

• Ettahiyyatü lillahi: Hamd ve sena gibi dil ile söylenerek yapılan kavli ibadetler Allah’a mahsustur.
• Vessalâvâtü:Salâvât gibi fiili ibadetler Allah’a mahsustur.
• Vettayyibat: Mâli ibadetlerin dahi hepsi O’na ait olduğunu itiraf eyler.
• Resulullah -sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz Miraç gecesinde huzuru Rabb’ül izzet’e varınca ve bu üç kelime-i tayyibe ile hamd ve sena vazifesini yerine getirince, Allah-u Teâlâ da üç kelime ile mukabelede bulundu.
• “Esselâmü aleyke eyyühennebiyyü ve rahmetullahi ve berekâtühü.” yani “Dünya ve ahiret azabından emniyetle beraber, Cenâb-ı Allah’ın rahmet ve âtıfeti, hayır ve bereketi senin üzerine olsun.” demektir.



• Ondan sonra tekrar Resulullah -sallallahu aleyhi ve sellem-Efendimiz, Allah-u Teâlâ’nın selâmına cevaben “Esselâmu aleyna ve alâ ibâdillahissalihiyn.” yani “Cenâb-ı Hakk’ın rahmeti ve inayeti bizim ve bütün enbiyanın, evliyânın üzerine olsun.” tabiriyle meramını arzetmiştir.



• Mübarek Miraç gecesinde meydana gelen bu ahvâle vakıf olan Cebrâil Aleyhisselâm da “Eşhedü en lâ ilâhe illallah ve eşhedü enne Muhammeden abdühu ve rasûlühu” yani “Cenâb-ı Allah’ın birliğine ve Muhammed Aleyhisselâm’ın Allah’ın kulu ve Resul’ü olduğuna şehâdet eylerim.” buyurmuştur.
• Hazret-i Muhammed Aleyhisselâm’ın isminin anıldığı zaman salât-u selâm gönderilmesinin lüzumu aşikâr olduğundan, “Ettahiyyatü”nün sonunda salât-u selâm getirilir...



• Allahümme salli alâ Muhammed: Yâ Rabb’i, rahmetini Muhammed Aleyhisselâm üzerine indir.
• Ve alâ âli Muhammed: Hem de Muhammed Aleyhisselâm’ın bütün akraba ve taallükâtı ile itaatkâr ümmeti üzerine indir.
• Kema salleyte alâ İbrahime ve alâ âli İbrahim, inneke hamidün mecid: Nasıl ki İbrahim Aleyhisselâm ile onun âile efradına nâzil buyurmuşsan. Şüphesiz ki sen Hamid ve Mecid’sin” demelidir.



• Bundan sonra “Rabbenâ...” gibi meşhur duâlardan okumalıdır. Sonra da namaza mahsus olan mukaddes ilâhi huzurdan çıkarak dünya âlemine dahil olacağı için; eğer imam ise hazır bulunan cemaata ve meleklere, tek başına kılıyorsa sağındaki ve solundaki meleklere hitaben “Esselâmü aleyküm ve rahmetullah” diyerek namaz vazifesini bitirmiş olur.



• Ettahiyyatü’yü okurken namazı kılan kişi Resulullah -sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz’in Allah-u Teâlâ’ya arz etmiş olduğu kelime-i tayyibeleri kendisi tarafından takdim etmelidir. Bir hikaye olarak okumamalıdır.



• Namazın başından sonuna kadar huzur ve huşuyu muhafaza etmek evliyâullahın büyüklerinin güçlükle muktedir olabileceği meselelerden olduğu için, diğer insanlar için ise kolay olmadığı açıktır.



Şu kadar var ki namazın hangi rüknünde olursa olsun namaz kılan için o nisbette kabul ümidi şüphesizdir. Bu bakımdan huzur ve huşu için mümkün olduğu kadar çalışıp gayret göstermelidir.
Namaz kılarken:
“Namaza başladığında son namazını kılar gibi kıl!” (Ahmed bin Hanbel)
Hadis-i şerif’ini de gönülden uzak tutmamak gerekir.



Cenâb-ı Hakk ve Feyyaz-ı Mutlak Hazretleri Tevhide inanan müslümanları muvaffak buyursun. Memur bulundukları namazlarını kemâl-i huzur ve huşu ile edâ etmekle kalplerini pür-nûr eylesin, amin.


İslam İlmihali / Ömer Öngüt