kutayre

MÜNAKAŞA SAN'ATI

Münakaşayı severmisiniz? Hiç sevmeseniz bile buna mecbur olduğunuz anlar çoktur; Çünki yanlış düşündüğünüzü söylemekten zevk alanlar az değildir. Muhtelif nezaket dereceleriyle bu hatayı hepimiz yaparız. En diplamatlarımız bile "haklısınız, fakat..."diye başlarlar ve muarızlarının haksız olduğunu isbata çalışırlar.

Ben bütün hayatımda iki taraftan birinin haksızlığını itiraf etmesiyle biten şiddetli bir münakaşa görmedim. Sebebi şudur sanıyorum: Bütün münakaşalarda çarpışan fikir değil, benliklerdir. Bu iki şey, fikir ve benlik birbirine o kadar bağlıdırlar ki, biri değişirse öteki de ortadan kaldırılacak zannedilir.

Her insan fikirlerini kalbinin istihkamları içinde müdafaa eder. Hücuma uğradığı zaman fikirlerinden evvel kalbinin kırılması bundandır. En hazin şey, münakaşaların birbirini sevenler arasında daha sık ve şiddetli olmasıdır O zamançarpışmaların sonunda iki tarafın kalbinde de acı bir tortu kalır.Bu, vurulan darbelerin pişmanlığıve yenen darbelerin yarasıdır.

Terbiyeli münakaşalarda,muarızın fikirlerinden evvel, kalbinin istihkamlarını fethetmek isteyen zeki adamların kullandıkları bir tatktik vardır." Ne kadar doğru, ne kadar güzel söylüyorsunuz diye başlarlar, bu noktayı ben hiç düşünenemiştim, Şimdi iyice anlıyorum. Teşekkür ederim, beni aydınlattınız, Fakat şu fikrim de de aldanıyormuyum acaba? size anlatayım da lütfen fikrinizi söyleyiniz.

Bu kadar nezaketten sonra bile karşı tarafın haksızlığını itiraf etmekten kaçtığı görülür. Çünkü, muarızın tuzağını keşfedince, kendisini aldatmaya teşebüs edişinizin verdiği gizli öfke ile eski fikirlerine daha çok bağlana bilir. Münakaşalarda nezakette her zaman hakikatıteslim ettiren emniyetli bir silah değildir.

En doğrusu münakaşalarda hak kazanmaya çalışmamaktır, derler. Ömer Rıza Doğrul'un tercüme ettiği ve Ahmet Halit Kitabevinin bastığı "Dost Kazanmak" adlı meşhur kitapta meşhur Benjamin Franklinin itirafları var. Gençliğinde arkadaşları ona dermiş ki:

-Franklin... senin tuttuğun yolda yürümeye imkan yoktur. Düşüncesi düşüncenden ayrı olanların üzerine beirdenbire atılıyorsun. Bu yüzden arkadaşların aralarında bulunmamandan hoşlanıyorlar. Ne yazık ki bu yüzdenkimse ile konuşamayacakve malumatını arttırmaya imkan bulamayacaksın.

Franklin bu huyunu nasıl değiştirdiğini şöyle anlatıyor:

"Başkalarının bana uymayan düşüncelerine tahammül etmeye ve itirazlarımı apaçık ileri sürmemeye kendimi alıştırdım. Hatta "şüphem yok ki" "muhakkak ki" gibi mutlak sözleri kullanmaktan çekinmeye başladım. Bunların yerine "zannederim ki",,"hatırımda kaldığına göre", "tahminime kalırsa" gibi tabirler kullanıyordum. Başkası bir iddiayı ileri sürdürğü ve ben bu iddiayı yanlış gördüğüm zaman, açık bir münakaşaya girmek zevkini feda ediyordum; karşımdakinin düşüncesine ait şartları ve bu şartların bu düşünceye haklı göstermeye imkan verip vermediğini tetkik ediyordum. bu sayde herkesle rahat rahat konuşabildiğimi gördüm. Sözleirm itiraz götürmeden kabul ediliyor ve iyi bir tesir bırakıyordu. Hatta başkalarının yanlışlarını düzeltme imkanını buluyordum.

diyerek gidiyor yazısı ve bu yazı 4 Nisan 1941 de yazılmış bir yazıYeni Mecmua da... Ne kadarda bize hitap etti değilmi...

Doğrusu yazarken çok yoruldum kitaba bakıp. İnternette bulamadım... Ama faydalı olacağını düşündüm siz kardeşlerime...

Sürç-i lisan etti isem affoluna...

Ebedi selamlar.

Halil Kartal

Not: İlgili yazı Peyami Safa,Eğitim Gençlik Üniversite adlı kitab sayfa 47,48 den yazılmıştır.

__________________

virane

Tartışmanın on zararı vardır:
1- Hasede yol açar:
Haset ise, ateşin odunu yediği gibi, iyilikleri yer. Tartışmada galip gelen de, mağlup olan da zararlıdır. Mağlup olana, (Falanca senden daha ileri görüşlüdür) denince, galip gelene haset etmeye başlar. Tartışmada galip gelen kimse, kendini üstün görmeye başlar. Hadis-i şerifte, (Allahü teâlâ, kibredeni alçaltır, tevazu edeni yükseltir) buyuruldu. (Taberani)

2- Hakkı küçük gösterir:
Tartışmacı, kendini üstün görme hastalığından kurtulamaz. Her zaman kendisinin hakim olmasını ister. (Niye hep kendin konuşuyorsun) diyenlere, (Biz böyle davranmakla ilmin izzetini koruyoruz) der. Hasmının bildirdiklerine önem vermez, onun delillerini küçük görür. Hadis-i şerifte buyuruldu ki:
(Hakkı küçük görmek kibirdendir.) [İ.Gazali]

3- Kin tutmaya yol açar:
Fikrinin kabul edilmediğini gören tartışmacı, hasmına kin besler, bazen ömür boyu onu affetmez. Kin felakettir. Hadis-i şerifte, (Mümin kinci olmaz) buyuruldu. (İ.Gazali)

4- Gıybete sebep olur:
Tartışmacı, hasmının sözlerini naklederek, (O şöyle dedi, ben şöyle cevap verdim) diyerek kendini gıybetten kurtaramaz. Halbuki gıybet etmek, ölü eti yemek gibidir.

5- Övünmeye sebep olur:
Tartışmacı, galip gelirse, kendini övmekten kurtaramaz. (Şu delilleri getirerek susturdum) diye kendini över. Halbuki, (Çirkin olan doğru, kişinin kendini övmesidir). Bir âyet meali:
(Allahü teâlâ, kendini beğenip övünen hiç kimseyi sevmez.) [Lokman18]
Arkadaşını mağlup etmekle övünen bir cemiyette, kardeşliğin tesisi mümkün olur mu? Övünmek, başkasını hakir, aşağı görmekten ileri gelir. Halbuki hadis-i şerifte buyuruldu ki:
(Din kardeşini hakir görmek, kötülük olarak yeter.) [Müslim]

6- Kusur araştırıcı olur:
Tartışmacı, hasmını yenmek için onun gizli kusurlarını araştırmaktan kendini alamaz. Halbuki başkalarının kusurlarını araştırmak günahtır. Tartışmacı, hasmının bedeni kusurlarını ima ile de olsa söyler. Mesela; hasmı gözlüklü ise, (Bu gerçekler gözlükle görülmez) diyerek hasmının, gözündeki, bedeni kusurunu ilmi noksanlığı için bir özür sayar.

7- Zarara sevindirir:
Tartışmacı, hasmının kötü duruma düşmesine sevinir. Halbuki hadis-i şerifte buyuruldu ki:
(Kendisi için sevdiğini, din kardeşi için sevmeyen kâmil mümin olamaz.) [Buhari]

8- Riyaya yol açar:
Tartışmacı, zahiren hasmına sevgi gösterir ise de, bunun yalan olduğunu bilir. Bu ise münafıklık alametidir. Tartışmacı halkın gözüne girmeye çalışır. Bu ise riyadır. Hadis-i şerifte, (Riya küçük şirktir) buyuruldu. (Taberani)

9- Hakkı inkâra yol açar:
Hakkın hasmının ağzından çıkmasına nefret eder. Bu ise felakettir. Hadis-i şerifte, (Allahü teâlânın en sevmediği kimse, hakkı kabul etmekte inat edendir) buyuruldu. (Buhari)

10- İnada sebep olur:
İnat da, nefrete, düşmanlığa yol açar.
Hadis-i şerifte buyuruldu ki:
(Din kardeşine itiraz etme, boş konuşma, [üzücü] şaka yapma ve verdiğin sözden cayma!) [Tirmizi]

kutayre

Şimdi yazana bak diyeceğim ama demiyorum:):) maşallah kusurun farkına varılmış ki hak namına yazmışsınız...

Aslında burada şu ortaya çıkıyor...

Hakkı ne kadar bilsek te herkes hata edebilir...Kusur işleyebilir.

Bakın burada siz kendi kendinizi ilzam ettiniz...

msn de bayanlarla konuşma konusundaki üslubunuzu kendi yazdığınız 5-6-10. maddelere bir miheng olarka vurmuşsunuz ne güzel. Hem kendi adıma hem sizin adınıza mutlu oldum.

Unutmayalım nefis her zaman iş başında... Rabbim muhafaza eylesin...

Tekrar teşekkür ederim.

Ebedi selamlar.

__________________