|
Kusursuz dost arayan, dostsuz kalır.....
Üyelik tarihi: 08.04.2004 Teşekkür etti: 10
199 Teşekkür 107 Mesaja aldı
|
Bazi Kurallar
Kardeşlerim,
"İnsanın başı boş bırakılmadığını"[1] beyan buyuran Rabbimiz teala hz.leri Kur'an-ı Kerim'inde, "Ben ancak bir muallim olarak gönderildim"[2] buyuran Peygamber efendimiz (as) da mübarek sünnet-i seniyyesinde, bu kuralları bize beyan buyurmuşlar ve bunlara uygun yaşayan müminler olmamızı bizden istemişlerdir.
Bu görgü ve edeb kurallarının başında günlük olarak yerine getirmemiz gereken ibadet gibi Allah'a karşı ifa etmek zorunda olduğumuz görevlerimizin yanında yine övülmüş olan davranış biçimlerini sergilememiz de gerekmektedir. Bunları şöylece özetleyebiliriz:
1- Giyim ve kuşamda görgü kuralları:
Giyilen elbiseler, başta temiz ve helal olan şeylerden ve İslam'ın belirlediği tesettür kurallarına uygun olarak dikilmiş, toplumda müslümanın dış görünüş itibariyle yadırganmasına sebeb olmayacak bir tarzda olmalıdır. Toplumda nefreti celbedecek, İslamı şahsında hor ve çağdışı gibi gösterecek bir kıyafet ve görüntü içerisinde olmak doğru değildir.
2- Saç ve sakal bakımlı, el ve ayak tırnakları kesilmiş ve temiz, pejmürde ve pespaye bir görünümden uzak olunmalıdır. "Çünkü Rabbimiz güzeldir ve güzellikleri sever"[3]
3- Yeme ve içmede şunlara dikkat edilmelidir:
Yiyecek ve içeceklerin helâl olmasına hassasiyet göstermek, yemekten önce ve sonra elleri yıkamak, yemeğe başlarken "Bismillâh", yemek bitince de "El-Hamdülillâh" demek. Yemeği kendi önünden almak ve sağ el ile yemek. Lokmayı ağıza göre almak ve iyice çiğnedikten sonra yutmak. Lokma ağzında iken konuşmamak. Bir lokmayı yutmadıkça diğerini almamak. Yemeği soğutmak için, yemeğin içine üflememek. Su içerken bardağın içine nefes vermemek. Başkalarını tiksindirecek söz ve davranışlarda bulunmamak. Yemekte israf etmemek, tabağa yiyebileceği kadar yemek koymak ve koyduğu yemeği bitirmek. Toplu yemek yenirken herkes yemeği bitirmeden sofradan kalkmamak. Yemeğe önce büyüklerin başlaması. Sokaklarda yememek.
Yemek bitince şöyle dua etmek: «Bizi yediren, içiren ve müslüman olarak yaratan Allah'a hamdolsun.»
4- Birileriyle konuşurken şu görgü kuralları tatbik edilmeli:
- Söyleyeceği sözün sonunu düşünerek ona göre konuşmak.
Dünya ve ahiret için yararı olmayan sözleri söylememek,
- Sözleri ile kimsenin gönlünü kırmamak, konuşurken başkasının sözünü kesmemek, diğer insanları huzursuz edecek kadar yüksek sesle konuşmamak,
- İnsanların makam ve şahıslarına göre konuşmak,
- Bir insanı öğerken aşırı gitmemek,
- Büyüklerin yanında yüksek sesle konuşmamak,
- Boşboğazlık, gevezelik etmemek,
- Konuşurken ağzını eğip bükmemek, bilgiçlik taslamamak, başkalarının sözlerinde kusur aramamak,
- Dilini kötü sözlere alıştırmamak, yalan söylemekten, yalan yere yemin etmekten, başkalarının aleyhinde konuşmaktan, koğuculuk yapmaktan, yalan yere söz vermekten sakınmak.
- Başkalarıyla alay etmemek, kimseye kötü bir ad takmamak,
- Söylenmemesi istenen bir sırrı başkalarına söylememek. Bunun içindir ki,
Peygamberimiz, kurutuluş yolu nedir? diye sorana şu cevabı vermiştir: «Dilini muhafaza et.»[4]
5- Toplum içerisinde uyulması beklenen genel ahlak kurallarına uygun hareket edilmeli:
Bu cümleden olarak, bir müslüman çevresini temiz tutmalıdır. Elindeki artıkları gelişi güzel sağa sola atmamalıdır. Bir müslüman bindiği arabasının camından çöpünü etrafa savurarak yoluna devam etmemelidir. Sokaklara edebsizce tükürerek, burnunu atarak, sağı-solu kirleterek toplum içerisinde yaşanamayacığını insanlığa biz öğretmeliyiz. İnsanlık bu güzellikleri bizden öğrenmelidir.
6- Selamlaşmak
insanlığın kaynaşmasına vesile olan en büyük ilişki ve sevgi köprüsüdür. Onun için de müslüman her toplumda selam manasını ifade eden parola sözcükleri yaymalıdır. İslam'ın getirdiği selamlaşma kuralları ise özetle şöyledir: Selâm, her türlü kötülükten uzak olma anlamındadır. Selâm vermekle din kardeşimizin kötülüklerden korunmasını istemiş ve onun iyiliği için dua etmiş oluruz.
Selâm vermek sünnet, verilen selâmı almak farzdır.
Selâmlaşmak müslümanlar arasındaki sevgiyi artırır, kardeşlik duygularını kuvvetlendirir. Peygamberimiz, selâmlaşmanın hayırlı bir ibadet ve birbirimizi sevmemize vesile olan iyi bir davranış olduğunu bildirmiştir.
Selâm; «Esselâmu aleyküm» cümlesidir.
Bu, «Selâmün aleyküm» şeklinde de söylenebilir. Selâm veren bunlardan birini söyler. Selâmı alan kişi de: «Ve aleykümüsselâm» diyerek selâma karşılık verir.
Selâmlaşırken;
- Genç olan, yaşlıya,
- Araçta olan, yaya olana,
- Yürüyen, oturana,
- Arkadan gelen, önden gidene,
- Az olan topluluk, çok olan topluluğa
selâm verir.
Bir topluluğa selâm verilince, topluluğun içinden birisi selâmı alırsa, bu, topluluk adına yeterlidir. Eğer verilen selâmı hiçbirisi almazsa toplulukta bulunanların hepsi sorumlu olur.
Eğer selâmı veren bir topluluk ise, onlardan bir kişinin selâm vermesi yeterli olur. Diğerlerinin selâm vermesi gerekmez.
Müslüman selâm vermekle din kardeşine değer vermiş ve saygı göstermiş olur. Selâm iyi duygularla verilmeli ve aynı duygularla alınmalıdır. Uyuyan kimseye ve tuvaletini yapana selâm verilmez.
Ezan okunurken selâm vermek mekruh olduğu gibi Kur'an okuyana ve okunan Kur'anı dinleyenlere selâm verilmesi de mekruhtur. Namaz kılan kimseye de selâm verilmez. Camiye girildiği zaman, namaz kılmayanlar varsa onlara selâm verilebilir.
7- Son olarak, müslüman, yaşadığı toplumdaki insanlarla iyi ilişkiler içinde bulunmaya özen göstermelidir. İş, okul ve benzeri yerlerdeki arkadaşlarımız, başka dinden olsalar bile onlarla iyi geçinmeli, kaba ve kırıcı davranışlardan sakınmalıyız.
Peygamber Efendimiz buyuruyor ki:
«Mü'min uysaldır. Başkaları ile iyi geçinir, kendisi ile iyi geçinilir. İyi geçinmeyen, kendisi ile de iyi geçinilmeyen kimsede hayır yoktur.»[5]
Muhterem Kardeşlerim,
Özetle hatırlatmaya çalıştığımız İslami görgü kurallarını hayatlarımızda teşhir ederek görevlerimizi yerine getirelim, Rabbimizin buyurduğu gibi, insanlığa hidayet rehberi ümmet olmaya devam edelim. "Siz, insanların iyiliği için ortaya çıkarılmış en hayırlı ümmetsiniz; iyiliği emreder; kötülükten meneder ve Allah'a inanırsınız.. [6]
[1] Kıyame Suresi 36 [2] İbn Mace, Mukaddime, 17 (1, 83, 229 H.)[3] İbn Adiy, İbn Ömer (ra)' dan ( Cami'u-s-Sagir, c. Sh. 107) [4] Riyazü's-Salihin, c. III. s. 107 [5] 250 Hadis, s. 85 [6] Al-i İmran Suresi: 110
__________________
GELDİĞİN ZAMAN BOŞLUK DOLDURAN DEĞİL,
GİTTİĞİN ZAMAN YERİ DOLDURULAMAYAN OL
Konu itimat tarafından (21.06.2005 Saat 19:32 ) değiştirilmiştir..
|
21.10.2004, 22:19
Benzer Konular
