| Hamd icin Ilim
Üyelik tarihi: 17.08.2002 Teşekkür etti: 0
1 Teşekkür 1 Mesaj için aldı
| Rasid Halifeler Devrinde Kadin Sairler!!
Rasid Halifeler döneminde : Sair Kadinlar
Yrd.Doc.Dr.Riza Savas’in „Rasis Halifeler Devrinde Kadin“ Kitabindan alinmistir bilgiler. Sairler’leri ayri bir Bölüme ayiran Yazar’in bu bölümdeki yazilarin hepsini yazmiyorum, ilginc bulduklarimi oldugu gibi aliyorum.
Cahiz’in kaydina göre: Bir Arap, kabilesinden bir kizla evlenir ve esinin oglan dogurmasini arzu eder. Fakat Kadin bir kiz dogurur. Buna kizan Arap esini ve evini terkeder. Bir yil sonra evinin yakinina gelen bu adam, esinin minik kizini severken su siiri okudugunu duyar:
„Ebu Hamza’ya ne oldu? Bize gelmiyor.
Yanibasimizdaki evde gölgeleniyor.
Bizim oglanlar doguramadigimiza kizarak,
Tallahi bu bizim elimizde degildir.
Biz, bize verileni aliriz ancak.“
Bu beyitleri duyan adam esine ve cocuguna zulmettigini kabul eder ve onlara döner.
(el-Cahiz, el-Beyan,IV, 47-48)
Sair kadinlar, bu egitimi cesitli sekillerde almaktadir. Siir egitim ve ögretiminin yollarindan biri, aileden bu özelligi kazanmaktir. Mesela, Hansa’nin hem kizi Amre binti Mirdas, hemde ogullari el-Abbas, Suraka, Hazn ve Amr’in sair olduklari rivayet edilmektedir.(El Isbehani, El EganiXIV,318-319 El Bagdadi, Hizane I,434).
Yine Lebid’in kizinin sairler arasinda yer aldigini biliyoruz.(el_müberrid, el-Kamil,II,961).
Siirin önemli kaynaklardan biri de Ask ve sevgidir. Ask ve sevgi de bazen insanlari sair yapabilir. Aise bint Osman’in , kendisiyle evlenmek isteyen sonra da Medine’yi terkeden Eban b. Said hakkinda söyledigi siir buna örnek verilebilir.(el-Cahiz, el-Beyan, III,300-301)
Ukaz panayirinin siir ögretiminde önemli bir yer oldugu bilinmektedir. Islam öncesi devirde bu panayirda siir sohbetleri ve yarismalari oldugu ve bunun Islami dönemde de devam ettigi kaynaklarin tesbitleriyle ortadadir.(el-Isbehani, el-Egani, IX,340) .
Rasid Halifeler devrinde egitim ve ögretime önemli katkilari olan Hz.Aise , siire önem verdigini her firsatta dile getirmistir. Onun, meshur sair Lebid’in siirlerini bildigi dikkate alinirsa Islami dönemin baslangicinda yani Hz.Peygamber(sav)(Hz.Peygamberin Hansa’nin siirlerini begendigi zikredilmektedir, el_Bagdadi,I,434) ve Rasid halifeler devrinde siir ögretiminin yapildigi rahatlikla söylenebilir.
Rasid Halifeler devri sair kadinlari ile ilgili yapilacak calismalarda önemli bir eksiklik Tabakatu’s-Suara yazari Ibn Sellam’in da dedigi gibi bu dönem kadin sairlerine ait siirlerin cogu yok olmus, az bir kisim muhafaza edilmistir.(Muhammed bin Sellam, Tabakatu’s-Suara,I,25-26, el-Hufi,el-Mer’e,605).
Bugün ise Ibn Sellam’in bahsettigi muhafaza edilenlerin tamamina da sahip olmadigimizi itiraf etmemiz gerekir.
Rasid Halifeler devrinde siir, insanlari etkilemede önemli bir arac olmustur. Araplar arasinda islam öncesi faaliyetlerden olan Mufahara,Munafere gibi kavramlar, bize sairleri hatirlatmaktadir.( Kavramlar hakkinda aciklamalar: Riza Savas,Islamdan önce Hicaz bölgesindeki Araplarda Tarih, D.E.Ü.Ilahiyat Fakültesi Dergisi,VII,s.557-558)
Kabileler kendilerini övmek veya rakiplerini yermek icin sairlerini öne sürerlerdi. Hz.Osman(ra) devrinde Fezare ogullarinin, kendilerini savunmak icin bir Kadin sair getirdikleri rivayet edilmektedir. (Bu sairin adi Gadira’dir. El-Bagdadi, Hizane,II 146).
Kaynaklar , Hz.Ali’ye destek saglamak maksadiyla siir okuyan kadin sairlerden bahsetmektedir. Sevde bint Umara el-Hemedaniyye el-Yemeniyye, Siffin savasinda kardesine söyle bir siirle seslenmektedir.
„Ali’ye, Hüseyin’e ve taraftarlarina yardim et.
Hind’e ve ogluna cesaretle saldirida bulun.
Imam Ali, Peygamber Muhammed’in kardesidir,
Hidayet alemi ve imamin minaresidir“ (Ibn Asakir, Teracim,178,179).
Hz.Ali’ye destek olan kadinlardan biri de Ummu’l Bera binti Safvan b. Hilal’dir (Ibn Bekkar,elVafidat.44, Ibn Asakir,Teracim 478) .
__________________
"Insanlar hayra davet edildigi zaman, seytanlar da seytani duygular da kendilerini tehdit altinda hissediyorlar" I.Özel |
22.08.2003, 13:55
Benzer Konular 
