ON SEY
Bâyezîd-i Bistâmî buyurdu ki:
Su on sey beden üzerine farzdir:
1) Farzlari noksansiz yerine getirmek, 2) Haram kilinan seylerden kaçinmak, 3)
Allah için mütevâzî olmak, 4) Müslüman kardeslerine eziyet etmekten sakinmak, 5) Iyi ve kötü herkes için hayir isteyen olmak, 6) Allahü teâlânin magfiretini arzulamak, 7) Her iste ve her hâlükârda
Allah rizâsini gözetmek, 8) Öfkeyi, gurur ve taskinligi, zulüm ve haksizligi, üzücü ölçüde mücâdeleyi terketmek, 9) Kendi kendine nasîhatçi olmak, nefsi terbiyeye çalismak, 10) Ölüme bilerek hazirlanmak."
Su on sey bedeni korur:
1) Gözleri haramdan ve lüzumsuz seylerden korumak, 2) Dili zikre alistirmak ve bunu îtiyâd hâline getirmek, 3) Nefis muhâsebesi yapmak, günlük hayâti bu ölçü içinde sürdürmek, 4) Ilim ögrenmek ve ögrenilen ilmi faydali olacak sekilde kullanmak, 5) Edeb ve terbiyeyi her yerde ve herkese karsi muhâfaza etmek, 6) Bedeni, dünyânin faydasiz islerinden kurtarip, dünyâ ve âhiret için faydali islerde kullanmak, 7) Insanlarla hasir-nesir olmamak, kalbi gelistirmek, düsünceyi berraklastirmak, zekâyi isletmek için uzlete çekilmek, 8) Nefis ile kiyasiya mücâdele etmek, 9) Çokça ibâdet etmek, 10) Peygamber efendimizin sünnetine uymak.
Su on sey bedenin serefidir:
) Tevâzu içinde yumusak huyluluk, 2) Hayâ ve edep, 3) Ilim, 4) Haram ve süpheli seylerden kaçinmak, gönül rahatligi içerisinde ibâdetleri hatâsiz yapmaya çalismak, dünyâ satafatina deger vermemek, 5) Her iste, atilan her adimda Allahü teâlâdan korkmak, 6) Güzel ahlâk, 7) Basa gelen belâ ve musîbetleri yüklenmek, sabri dayanak yapmak, 8) Halk ile iyi geçinme yollarini, idâre etmek çârelerini bilip yürütmek, 9) Öfkeye mâni olmak, 10) Dilenmeyi terketmek.
Su on sey insanin maddî ve mânevî yapisini tahrib eder:
1) Dînine önem vermeyen kimseyle arkadaslik etmek, 2) Hayirli ve yararli kisilerden ayrilmak, onlarla dostluk kurmamak, 3) Nefsin isteklerine boyun egip onun pesine takilmak, 4) Islâmiyetten uzaklasmak, 5) Dinden olmayan seyleri din adina uydurup dîne sokan kimselerle oturup kalkmak, 6) Dünyâ ve âhiret için yararli olmayan seylerle ugrasmak ve bu tür seyleri arzulamak, 7) Halki kötü zan altinda tutmak, 8) Üstünlük taslamak, 9) Dünyâliktan yana üzüntüye kapilmak, 10) Âhireti düsünmemek.
On sey insan varligini öldürür:
1) Terbiye azligi, 2) Cehâlet çoklugu, 3) Halktan nîmet beklemek, 4) Sehvet azginligi, nefis kudurganligi, 5) Bas olma sevdasi, 6) Dünyâya lüzumundan fazla meyletmek, 7) Allahü teâlâ katinda nefis ile dostluk kurmak, 8) Çok yemek, 9) Çok uyumak, 10) Kalabaliga uymak.
On sey insani asagilik yapar:
1) Öfke ve hiddet, 2) Kin ve nefret, 3) Büyüklenme, 4) Zulüm ve haksizlik, 5) Inat yollu mücâdele, 6) Cimrilik, 7) Baskasina ezâ ve cefâ etmek, 8) Mümin kardesine saygisizlik, 9) Kötü huy ve fenâ ahlâk, 10) Insaf ölçülerini asmak.
NASÎHATLERIN ÖZÜ
Bâyezîd-i Bistâmî'nin yakinlarindan biri seyâhate çikarken, huzûra gelip; "Bana tavsiyede bulunur musunuz?" dedi. O da; "Üç sey ile sana tavsiyede bulunurum: Yolculukta kötü huylunun biri sana arkadaslik ederse, onun kötülügünü kendi güzel ahlâk potana sok da sekillendirmeye çalis. Böylece isin ve yolculugun selâmetle netîcelensin. Biri sana iyilikte bulunursa, devamli sûrette Allahü teâlâya sükret. Çünkü o adamin kalbini sana çeviren cenâb-i Hak'tir. Bir belâ sana dokunacak olursa, o belânin üzerinden kalkmasi için süratle Allahü teâlâya dön ve netîceyi sabirla bekle. Ümidin kirilmasin, îtimâdin sarsilmasin. Çünkü gelen belânin altinda ne gibi hayirlarin yattigini o anda idrak edemezsin." dedi.
Talebesi Ebû Mûsâ'ya söyle nasîhatta bulundu: "Sana yasadigin sürece tamâmen Allahü teâlâya yönelmeni, yüzünü hiçbir vakit O'ndan çevirmemeni tavsiye ederim. Süphe yok ki O'na kavusacak ve O'nun yüce huzûrunda duracaksiniz. Ve sen bütün islediklerinden sorumlu tutulacaksin. Sakin gâfil olma. Gaflet uykusundan bir an önce kendini kurtar. Hiç kimseyi O'na tercih etme. Sana gelen belâlara sabret. Allahü teâlânin hükmüne ve kazâsina rizâ göster. Allahü teâlânin verdigine kanâat et. Allahü teâlâya güven, vâdettiklerinin mutlaka yerine gelecegine inan. Hiç ölmeyecek ve hep diri olan Rabbine tevekkül eyle. Her isinde O'nun inayetini iste. O'nun emirlerine riâyet et. Hayatta oldugun müddetçe bu dediklerimi yapmaya çalis. Halki birakip, Hakk'a yönel. Isini O'na ismarla!.."
19.02.2005, 16:32
Benzer Konular 
