Ebu Ömer

İkinci Ömer diye anılan büyük halife: Ömer b. Abdülaziz




1- Miladi 682 yılında Medine’de doğan Ömer’in babası Abdülaziz, Emevi halifesi Abdülmelik’in kardeşiydi ve uzun yıllar Mısır’da valilik yapmıştı. Annesi ise Hazreti Ömer’in soyundan, yumuşak huylu, güzel ahlaklı, zühd ve takva sahibi Ümmü Asım idi.

2- Babasının isteği üzerine Medine’ye giden küçük Ömer; sahabenin, hadis ravilerinin, fakihlerin, alimlerin ve ediplerin meclislerinde çok iyi bir eğitim aldı.

3- Babasının vefatı üzerine amcası Halife Abdülmelik, onu Şam’a çağırdı ve kızı Fatıma ile evlendirdi. Daha sonra da Halife Velid tarafından 706 yılında Hicaz Valiliği’ne tayin edildi.

4- Diğer valilerin aksine Ömer b. Abdülaziz, Medine’de iyi derecede hadis bilen 10 kişiden bir meclis kurdu. Bütün işlerini bu heyetle karara bağladı ve halka çok adil davrandı.

5- Halka adil davranmasından dolayı, Irak Valisi Haccac’ın zulmünden kaçanlar, Mekke ve Medine’ye sığınmaya başladı. Bu durum Haccac’ın Ömer’e karşı tavır almasına sebep oldu ve Haccac, Ömer b. Abdülaziz’i görevden aldırdı.

6- Valilik görevinden alınmış olsa da yedi yıl yaptığı bu görevdeki başarısıyla saygın zevat tarafından takdir topladı. Recâ b. Hayva’nın desteğiyle veliaht ilan edilen Ömer, Halife Süleyman b. Abdülmelik’in ölümünden sonra 717 yılında, Emevilerin 7. halifesi seçildi.

7- Halife olan Ömer b. Abdülaziz, küstürülmüş ve Emevilerin yanında çok fazla değerlerinin olmadığı hissine kapılmış, Arap olmayan Müslümanların kalplerini kazandı, onlara karşı adaletle davrandı.

8- Onun zamanında İslam orduları Fransa içlerine kadar girdi. Kuzey Afrika’daki Berberi kabileler ise Ömer b. Abdülaziz’in adaleti ve merhameti sayesinde topluca Müslüman oldu.

9- “Bütün dünya nimetlerine karşı öyle bir oruç tut ki, iftarın ölüm olsun.” sözünü rehber edinen Ömer b. Abdülaziz, hayatı boyunca milletin malından zerre kadar kendine ayırmadı. Bir gün katibinden bir rahle istemişti. Kâtibi rahleyi getirince, nereden aldığını sormuş ve kâtibinin, “Hazinede bir tahta buldum, ondan yaptırdım.” demesi üzerine hemen rahlenin fiyatını öğrenmesini emretmiş. Kâtip rahlenin yarım dinar olduğunu söyleyince, 2 dinar vererek, bu paranın hazineye konulmasını emretmiştir.

10- Ömer b. Abdülaziz, büyük alim Salimu’s-Sûddî’den aldığı öğüdü ömür boyu kulağına küpe etti ve o hassasiyetle yaşadı: “Şunu unutma: Babamız Adem, bir tek günah için cennetten çıkarıldı.”

11- Savaştan ziyade barışa önem veren Halife Ömer, bu tutumuyla birçok kabilenin Müslüman olmasına vesile oldu. Bu tutum, Emevîlerde bir reform niteliğindeydi.

12- Ömer b. Abdülaziz, halk tarafından sevilmeyen, halka zulmeden ve keyfî tasarrufta bulunan valileri değiştirip yerlerine ehliyetli, bilgili, takva sahibi valiler atadı. Böylece hilafet müessesesi taze kanla takviye edilmiş ve dört halife devrindeki canlılığına yaklaşmıştı.

13- Her zaman soyundan gelmekle övündüğü dedesi 2. Halife Hz. Ömer’in (ra) Kur’an’ı bir araya getirmesinde katkıda bulunduğu gibi, Ömer b. Abdülaziz de, dağınık bir durumda olan Hazreti Peygamber’in (sas) hadislerinin bir araya toplanması için uğraş verdi.

14- Ömer b. Abdülaziz, Hz. Ali (ra)’ye karşı hutbelerde kötü söz söylenmesini de yasaklamış ve bundan sonra, cuma hutbelerinin sonunda (günümüzde de uygulanan), “Şüphesiz ki Allah, adaletle davranmayı, iyilikte bulunmayı ve akrabalara yardım etmeyi emreder. Fuhşu, kötülüğü ve zulmü yasaklar. Allah sizlere düşünüp yapmanız için öğüt verir.” (Nahl, 90. ayet) ayetinin okunmasını emretti.

15- İki sene beş ay gibi kısa süren hilafeti süresince yaptığı hayırlı hizmetler, Ömer b. Abdülaziz’e müceddit, İkinci Ömer ve Beşinci Halife gibi unvanlar verilmesine sebep olmuştur.

16- Emevilere en parlak dönemlerinden birini yaşatan Ömer b. Abdülaziz, 9 Şubat 720 tarihinde vefat etmiş ve Halep yakınında Deyr Sim’an’a defnedilmiştir. Ruhuna binler Fatihalar...



Sayı:
166

Bölüm:
Portreler

Yazar:
SALİH YUSUFOĞLU

e-posta:
s.yusufoglu@zaman.com.tr

__________________
"Önceki güneşlerin hepsi battı ve gitti, bizim güneşimizse batmayacak ebedi"
Seyyid Abdûlkadir-i Geylani

Bahadır

Paylasan gönlünüzden Allah razi olsun kardesim.

__________________
Ya Rab ! Şu iman topluluğunu helak edersen yeryüzünde sana ibadet edecek kimse kalmaz !

charade

Devrinde zekat verilecek kimse kalmayacak kadar zenginlik ve refah yaşanmıştır...