ONURLU YAŞAMAK* / Ali Rıza TEMEL
Her şeye rağmen yaşamak değil, onurlu yaşamak önemlidir. İnsan hayatından daha değerli şeyler vardır. İnsan gerektiğinde bu değerler için canını, malını seve seve verir. Irzını namusunu, şerefini, dinini, vatanını korumak için ölümü göze alır. Yaşamaktan daha değerli şeyler olmasaydı insan hiçbir şey için ölümü göze alamazdı.
Fakat yaptığımız bu tesbit onurlu insanlar için geçerlidir. Yüce insani değerleri bir tarafa bırakıp gözünü sırf yemeye, içmeye, cinsel tatmine, makam, mevkiye, paraya dikmiş kimse için süfli emellerini gerçekleştirme uğruna feda edilmeyecek manevi değer yoktur. Onurlarını paraya. mevki ve makama değişenler ucuz insanlardır. Maddi değerler böyle insanlardan değerlidir. Zira çok değerli olan bir şey daha az değerli olanla değiştirilmez. Onurlarını. şahsiyetlerini para-pul karşılığında feda edenler kendilerini paradan daha değersiz konuma düşürmüş olmaktadırlar.
Epiktetos ne güzel söylemiş:
Yiyecek bir şeyin olmadığını ve bana. bunu temin için en iğrenç işlere, efendinin oturağını tutmaya kadar tenezzül edip etmemek mi lazım geldiğini soruyorsun? Bu hususta sana ne söyleyebilirim? Bazı insanlar oturarak tutmayı açlıktan ölmeye üstün tutarlar .Bazıları oturarak tutmaya katlanamazlar .Bu meselede reyi alınacak ben değil, sensin. Kendi kıymetini tart ve karar ver.
İnsanlar kendilerine ya çok pahalı veya çok ucuz kıymetler biçerler. Herkese kendine ne kıymet biçerse pahası odur. Binaenaleyh istersen kendine hür, istersen esir olarak kıymet biç. Bu senin elindedir. Kendisine rüşvet teklif edilen onurlu bir adamın, karşısındakinin yüzüne şamar gibi inen cevabı ne güzeldi ''Benim parayla satın alınacak kadar şerefsiz
olduğumu sana kim söyledi?
İnsan, Cenab-ı Hakkın en değerli eseridir .insanı satın alabilecek hiçbir maddi değer yoktur. insanın yegane müşterisi
Allah, bedeli de cennettir. Kur'an-ı Kerim'de bu durum şöyle belirtiliyor:
''Allah, müminlerden, canlarını ve mallarını cennet mukabili satın aldı''
{Tevbe: 11 )
İnsan için, müşterisi
Allah, bedeli cennet olmayan bir satış mutlak zarardır. Çünkü fani olan maddi değerler, yok hükmündedir. Fani ile yok olmak mı yoksa baki ile var olmak mı daha karlıdır? Tekrar Epiktetos'un sözüne dönelim: Herkes kendine ne kıymet biçerse pahası odur.
* Bu yazı Ali Rıza Temel’in “Sağduyu Çağrısı” isimli kitabından alınmıştır.