Alp

Vücudun en büyük iç organı olan karaciğer, yaptığı birçok fonksiyonla hayatın idâmesinde çok önemli bir rol oynar. Bu fonksiyonlardan birinin aksaması, vücutta çeşitli aksaklıklara sebep olur. Misal verilecek olursa, kan proteinlerinden albuminin yapımında bozukluk, dokularda şişmeye (ödem), karında su toplanmasına yol açar. Bununla birlikte bütün karaciğeri tutan ve karaciğerin birçok vazifesinin yapılamaması ile seyreden hastalıklar da vardır.

Karaciğerin hastalıkları çeşitli şekillerde sınıflandırılabilir. Bu grublardan birisi, karaciğerin hücrelerini ilgilendiren hastalıklardır. Adı geçen grup içinde hepatitler, siroz, çeşitli maddelerin karaciğerde birikmesi durumları bulunur. Madde birikmesi durumları (infiltrasyonlar) nadir durumlardır ve amiloid birikmesi, yağ birikmesi, hücre birikmesi (kan kanserinde olduğu gibi) olarak sayılabilir.

Ayrıca karaciğerde yer işgal eden tümörler, abseler, kistler de hücreleri ilgilendiren durumlardır. Bir başka grup karaciğer hastalığı da, safra sistemi ile ilgili rahatsızlıklardır. Safra yolu tümörleri ve safra yolu iltihapları bunların en önemlileridir.

Karaciğerin damarlarla ilgili hastalıkları, bir diğer gruptur. Bunlar, kalb yetmezliğine bağlı karaciğerde kan göllenmesi, karaciğer toplardamarı tıkanması, kapı (portal) toplardamarı tıkanması ve iltihabıdır.

Karaciğer Tümörleri: Her organın urlarında olduğu gibi karaciğerde de tümörler ''selim'' (iyi huylu) ve ''habis'' (kötü huylu) olarak iki ayrılır. İyi huylu olanlar çok nadir olup, başlıca karaciğer urları, kanserlerdir.

Kanserler, karaciğerde iki türlü bulunurlar. Birincisi bizzat karaciğer hücrelerinden gelişenler, ikincisi diğer organ kanserlerinden atlayanlardır. Karaciğerin kendinden gelişen kanserler 50 yaş üzerindeki hastalarda, en çok da sirozlularda görülürler. Hasta çok hızlı kilo kaybeder ve şiddetli halsizlikten şikayet eder. Ateş ve karında su toplanması vardır. Muayenede karaciğer büyümüş olarak hissedilir. Hastalığın gidişi oldukça hızlıdır ve 6- 12 ay içinde mutad olarak hayat kaybedilir.

Karaciğer çok kan alan bir organ olduğundan, diğer vücut bölümlerinin kanserleri buraya çok kolay yerleşir. Bunlar, sirozdan sonra karaciğerin en çok öldüren hastalıklar grubudur. Yukarıda sayılan belirtilere ilaveten ayrıca tümörün yerleştiği organın bozukluk belirtileri de vardır. Tedavi genellikle başarılı olamamakta, hastalar kısa bir süre sonra hayatlarını kaybetmektedirler.
Karaciğer Apsesi: Ateş, terleme, titreme, karaciğer bölgesinde ağrı, zayıflama, bulantı, kusma, bazen hafif bir sarılıkla seyreden karaciğer apsesi genellikle bir mikrobik apsedir. Mikroplar karaciğere safra, kan yollarından, komşu organlarından gelebilir. Cerrahi olarak apse boşaltılır ve antibiyotik tedavisi yapılır.

Mikrobik apseden başka Entemoeba hystolytica adlı amibin yaptığı bir apse de vardır ki ''amip apsesi'' adını alır. Önceden geçirilen bir dizanteri sonucu meydana gelebilir. Mikrobik apseden daha hafif seyreder ve genellikle cerrahi müdahaleye gerek kalmadan ilaç tedavisiyle iyileşir.