| Sekiz soruda SARS Sekiz soruda SARS
Ateş, öksürük ve nefes alma güçlüğüyle ortaya çıkıp, teşhisi için 10 gün gereken SARS hakkında bilinmesi gereken her şey... Nereden çıktı, nasıl bulaşır, kimler risk altında?..
Korkutucu bir hızla yayılan ve şimdiye kadar en az 75 kişinin ölümüne yol açan 'gizemli zatürree', diğer ismiyle SARS nedir? Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) dünya çapında salgın alarmı verdiği SARS hakkında merak edilenler, sekiz soru, sekiz yanıtın içinde.
SARS nedir, semptomları neler?
Yeni bir solunum yolu hastalığı. Çoğunlukla 38'in üzerinde ateş, öksürük, nefes alma zorluğu gibi belirtilerle kendini gösteriyor. Ayrıca boğaz, kas ve baş ağrısı, mide bulantısı ve ishal görülebiliyor. Bu belirtileri gösteren bir kişi, son 10 gün SARS görülme oranının yüksek olduğu bir bölgede bulunduysa veya SARS'a yakalandıkları bilinen kişilerle temas ettiyse, 'şüpheli vaka' olarak kabul ediliyor. Şüpheli vakalarda ciğerlerin röntgeni çekiliyor. Zatürree veya akut solunum zorluğu tespit edilirse bu kişiye 'olası vaka' gözüyle bakılıyor. Ancak SARS'ın adının konulması için en az 10 gün geçmesi gerekiyor.
Nasıl bulaşıyor?
SARS, virüslü kişilerin hapşırırken ve öksürürken yaydıkları damlacıklarla kişiden kişiye bulaşıyor. Virüsü alan kişilerin, ancak kendilerinde belirtiler ortaya çıktığı zaman başkalarına da hastalığı geçirebildikleri tahmin ediliyor. Robert-Koch Enstitüsü'nün araştırmalarına göre virüsler iki metre mesafeden bile geçebiliyor.
Nereden kaynaklanıyor?
Araştırmalar, SARS'ın Corona virüslerinden kaynaklandığını gösteriyor. Corona virüsleri, havayla temas ettiklerinde uzun süre yaşayamıyor. Bu nedenle SARS'-ın klimayla yayılmaz WHO, kısa mesafelerde, virüslerin hava, su ve atık su yoluyla da geçebildikleri kanısında.
Nasıl korunulur?
SARS'ın görüldüğü bölgelerde en doğrusu sürekli maske ve gerekirse bir de koruyucu gözlük takmak. Sık sık elleri yıkamak, kalabalık yerlerden uzak durmak da alınabilecek önlemler arasında sayılıyor.
Kimler risk altında?
Şimdiye kadar daha çok SARS hastalarıyla çok yakın temasta bulunan kişiler hastalandı. Doktorlar, hemşireler ve de hastanın yakınları SARS virüsü kaptı.
Ölümcül bir hastalık mı?
Araştırmacıların elde ettiği bilgilere göre, SARS hastalarının yüzde 4'ü ölüyor. Alman virolog Hans Wilhelm Doerr, bunda kişilerin genetik yapılarının, vücut dirençlerinin ve beslenme alışkanlıklarının önemli rol oynayabileceğini söylüyor.
Hastalığın tedavisi var mı?
SARS'a karşı henüz ne bir aşı ne de bir ilaç geliştirilebildi. Doktorların tek yapabildiği, hastaların genel durumlarını düzeltmeye çalışmak. SARS'a karşı etkili bir ilaç yok, ama genelde SARS'ın beraberinde getirebileceği bakteriyel enfeksiyonlara karşı antibiyotik tedavisi uygulanıyor.
Tehlikeli bölgeler hangileri?
WHO, Hong Kong ve virüsün kaynaklandığı tahmin edilen Çin'in güneyindeki Guandong'a gidilmemesine dair bir uyarı yayımladı. Kanada, Singapur, Çin (Pekin, Hong Kong, Şanxi, Guandong) Tayvan ve Vietnam tehlikeli bölgeler. Vakalar, Kanada'da Toronto civarında, Vietnam'da ise başkent Hanoi'de görüldü. Rolling Stones, SARS tehdidi nedeniyle Hong Kong'da vereceği konseri iptal etti, İsviçre, Uluslararası Takı ve Saat Fuarı'na 'riskli bölgelerden' personel istemedi.
Trabzon Lisesi gidecek mi?
Bu arada Türkiye liselerarası futbol şampiyonu olan Trabzon Lisesi'nin, SARS tehlikesi nedeniyle Çin'de yapılacak dünya şampiyonası finallerine gitmesi de tehlikeye girdi. Dışişleri ve Sağlık bakanlıkları halen Çin'le görüşüyor. Turnuvaya katılacak diğer 11 ülkenin de, Çin'den 'sıhhi garanti' istediği öğrenildi.
__________________ " M a k s a d l a r ı n A n a s ı S a b ı r d ı r . " |